K\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce El Kaide\u2019nin resmi yay\u0131n organ\u0131 Es-Sahab Medya grubun lideri Eymen Ez-Zevahiri\u2019nin \u2018\u015eam Allah\u2019tan Ba\u015fkas\u0131na Asla Boyun E\u011fmeyecektir\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 yakla\u015f\u0131k 6 dakikal\u0131k bir ses kayd\u0131n\u0131 yay\u0131mlad\u0131. Suriye sava\u015f\u0131yla ilgili \u00f6nemli noktalar i\u00e7eren kay\u0131t \u2018Muzaffer \u00dcmmetimize K\u0131sa Mesajlar Serisi\u2019nin 6. B\u00f6l\u00fcm\u00fc olarak sunuldu. Yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131n akabinde grubun taraftarlar\u0131nca internet \u00fczerinde dola\u015f\u0131ma sokulan kay\u0131t ses getirdi. Kay\u0131ttan grubun Suriye sava\u015f\u0131n\u0131 yak\u0131ndan takip etti\u011fini ve sava\u015f meydan\u0131na kay\u0131ts\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, aksine mevcut sava\u015f i\u00e7in Suriye\u2019deki eski resmi kolu El-Nusra Cephesi\u2019nin evrilmi\u015f versiyonu Heyet Tahrir El-\u015eam\u2019dan farkl\u0131 projelere sahip oldu\u011funu \u00f6\u011frendik.<\/p>\n
Mezk\u00fbr ses kayd\u0131 Al-i \u0130mran Suresi\u2019nin 139 ve 140. ayetleriyle ba\u015fl\u0131yor ve grubun eski lideri Usame Bin Ladin\u2019in Filistin halk\u0131na hitap etti\u011fi me\u015fhur konu\u015fmas\u0131ndan \u015fu k\u0131sa kesitle devam ediyor: \u2018Allah\u2019\u0131 \u015fahit tutar\u0131z ki zafere eri\u015finceye ya da Hamza Bin Abdulmuttalib\u2019in tatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 tad\u0131ncaya kadar sizi terk etmeyece\u011fiz.\u2019 Bunun akabinde s\u00f6z\u00fc Zevahiri al\u0131yor ve Suriye sava\u015f\u0131yla ilgili \u00f6nemli noktalara de\u011finiyor. \u0130lk \u00f6nce \u015eam1 ehlinin yara ve ac\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00fcmmetin yara ve ac\u0131lar\u0131 oldu\u011funu belirtiyor, sonras\u0131nda onlar\u0131n her daim dualar\u0131nda oldu\u011funu ifade ediyor. Ayr\u0131ca, Zevahiri\u2019nin vurguda bulundu\u011fu di\u011fer noktalar grubun Suriye\u2019ye yeni bir formatta geri d\u00f6nebilece\u011fi izlenimi uyand\u0131rd\u0131 pek \u00e7ok ki\u015fide. Bu durumu daha iyi anlayabilmek i\u00e7in mesaj\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc grubun Suriye\u2019deki eski resmi kolunun d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm evrelerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak incelemek durumunday\u0131z.<\/p>\n
2016\u2019DA GER\u00c7EKLE\u015eEN AYRI\u015eMA<\/span><\/strong><\/p>\n Grubun Suriye\u2019deki resmi kolu olan El Nusra Cephesi\u2019nin lideri Ebu Muhammed el-Cevlani, ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki uluslararas\u0131 koalisyonun hava sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan korunmak maksad\u0131yla El Kaide ile olan b\u00fct\u00fcn ba\u011flar\u0131n\u0131 kesti\u011fini, grubunu feshetti\u011fini ve hi\u00e7bir d\u0131\u015f yap\u0131yla ba\u011f\u0131 olmayan \u015eam\u2019\u0131n Fethi Cephesi\u2019ni kurduklar\u0131n\u0131 Temmuz 2016\u2019da ilan etti. Cevlani\u2019nin bu hamlesi basit bir isim de\u011fi\u015fikli\u011fi de\u011fildi. Aksine, grup Suriye\u2019nin dinamiklerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak bu karara varm\u0131\u015ft\u0131. Buna ra\u011fmen ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki uluslararas\u0131 koalisyon bu durumu basit bir isim de\u011fi\u015fikli\u011fi olarak telakki etti. Dolay\u0131s\u0131yla gruba kar\u015f\u0131 olan tavr\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyerek yeni kurulan grubu \u2018El Kaide\u2019ye kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131yorum\u2019 s\u00f6ylemiyle yo\u011fun bir \u015fekilde bombalamaktan ka\u00e7\u0131nmad\u0131. Bu yo\u011fun bombard\u0131manlarda grup y\u00fczlerce \u00fcyesini kaybetti. \u015eam\u2019\u0131n Fethi Cephesi\u2019nin kurulmas\u0131ndan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra, Suriye rejimi m\u00fcttefikleri Rusya\u2019n\u0131n hava deste\u011finin yan\u0131 s\u0131ra \u0130ran destekli \u015eii milislerin de yard\u0131m\u0131yla muhaliflerin kontrol\u00fc alt\u0131nda bulunan Halep\u2019i ele ge\u00e7irdi.<\/p>\n Bir insanl\u0131k dram\u0131na sahne olan Halep\u2019in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck sebeplerden biri muhalif gruplar aras\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcnmeydi. Bu b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcn fark\u0131nda olan ve b\u00fct\u00fcn Suriye muhalefetinin tek bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplanmas\u0131n\u0131 isteyen \u015eam\u2019\u0131n Fethi Cephesi, Suriye\u2019nin kuzeybat\u0131s\u0131nda \u0131l\u0131ml\u0131 \u00d6zg\u00fcr Suriye Ordusu b\u00fcnyesindeki baz\u0131 gruplara sava\u015f a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 deklare etti. \u015eam\u2019\u0131n Fethi Cephesi \u0131l\u0131ml\u0131 muhaliflere sald\u0131rmas\u0131n\u0131n gerek\u00e7esini \u015f\u00f6yle sunuyordu; gruba g\u00f6re \u0131l\u0131ml\u0131 muhalifler Suriye Devrimi\u2019ni m\u00fczakere masas\u0131nda d\u00fc\u015fmana az bir menfaat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131yordu. \u0130ki taraf aras\u0131nda meydana gelen yo\u011fun \u00e7at\u0131\u015fmalar bir \u015femsiye yap\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131yla sonu\u00e7land\u0131. \u015eam\u2019\u0131n Fethi Cephesi kendisini feshedip, baz\u0131 ba\u015fka gruplarla Heyet Tahrir el-\u015eam\u2019\u0131 kurdu\u011funu 2017 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda ilan etti. \u015eam\u2019\u0131n Fethi Cephesi\u2019nden korunmak amac\u0131yla ona kar\u015f\u0131 sava\u015fan baz\u0131 gruplar da Ahrar el-\u015eam\u2019a kat\u0131ld\u0131. B\u00f6ylelikle bir hayli b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f sava\u015f alan\u0131 g\u00f6rece daha d\u00fczenli bir hale geldi.<\/p>\n TAHR\u0130R EL-\u015eAM\u00a0M\u0130LL\u0130YET\u00c7\u0130 \u00c7\u0130ZG\u0130YE KAYDI<\/strong><\/span><\/p>\n Bu birle\u015fmeden sonra Tahrir el-\u015eam\u2019\u0131n \u00fcst y\u00f6netimine Suriyeli isimlerin atand\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahede ettik. Bunun akabinde de yeni yap\u0131n\u0131n liderleri grubun mill\u00ee bir proje oldu\u011funu ve hareket alan\u0131n\u0131n da Suriye ile s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funa dair beyanlarda bulundular. Yap\u0131n\u0131n \u00fcst kadrosunun yan\u0131 s\u0131ra hareket i\u00e7erisindeki sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu da Suriyelilerden olu\u015fuyor. Bu durum, Tahrir el-\u015eam liderlerinin S\u00fcnnilerin \u015eam\u2019daki varolu\u015fsal sava\u015f retori\u011fine ra\u011fmen, yap\u0131n\u0131n Suriyelile\u015fmesi olarak alg\u0131land\u0131. Yap\u0131 bu durumdan faydalan\u0131p g\u00fc\u00e7 kazanarak \u00fclkede sald\u0131r\u0131lar ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Bu arada Tahrir el-\u015eam ve El-Kaide aras\u0131ndaki mesafe \u00f6rg\u00fct\u00fcn Zevahiri\u2019den sonra en \u00f6nemli ismi olarak kabul edilen ve grubun Suriye\u2019deki eski kolunun liderleriyle ileti\u015fim halinde bulunan Ebu Hayr El-Masri\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fcyle b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Bu geli\u015fmeleri de\u011ferlendirdi\u011fimizde Tahrir el-\u015eam\u2019\u0131n, Suriye konusunda El Kaide\u2019den farkl\u0131 bir strateji izledi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Tahrir el-\u015eam giderek daha milliyet\u00e7i bir \u00e7izgiye kay\u0131p elindeki \u0130dlip b\u00f6lgesi gibi yerleri tutmaya\/korumaya odakland\u0131.<\/p>\n Bunlarla birlikte, Zevahiri ise ses kayd\u0131nda Suriye konusunda Tahrir el-\u015eam\u2019dan farkl\u0131 bir strateji ve amaca de\u011finiyor. Konu\u015fmas\u0131nda, Suriye Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ulusal bir sava\u015f olarak addedilmemesi gerekti\u011fini, aksine Suriye meselesinin b\u00fct\u00fcn \u00fcmmetin meselesi oldu\u011funu belirtti. Ulusal sava\u015f vurgusunun Suriye d\u00fc\u015fmanlar\u0131na hizmet edece\u011fi vurgusunda bulunan Zevahiri rejime kar\u015f\u0131 sava\u015fan ki\u015filerin bu tarz s\u00f6ylemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fine vurguda da bulundu ayn\u0131 zamanda. Akabinde, Zevahiri, arg\u00fcman\u0131n\u0131 tarihten \u015f\u00f6yle delillendiriyor; Muhammed Bin Kalavun ( M\u0131s\u0131r Meml\u00fbk Sultan\u0131 idi kendisi) ve Osmanl\u0131 T\u00fcrkleri Suriyeli olmamalar\u0131na ra\u011fmen b\u00f6lgeyi savundular. Bunu yapmalar\u0131n\u0131n sebebi M\u00fcsl\u00fcman ve m\u00fccahit ki\u015filer olmalar\u0131yd\u0131.<\/p>\n D\u0130KKAT \u00c7EKEN\u00a0S\u00d6YLEM DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130<\/span><\/strong><\/p>\n Bu s\u00f6ylemler El Kaide\u2019nin \u201cK\u00fcresel Cihad\u2019\u0131n\u201d temsilcisi olma iddias\u0131 ve Tahrir el-\u015eam\u2019\u0131n ise daha Suriye-eksenli bir yap\u0131 ve sava\u015f ideali olmas\u0131 hasebiyle gruba dolayl\u0131 bir ele\u015ftiri olarak okunabilir. Ayr\u0131ca, Zevahiri konu\u015fmas\u0131nda sava\u015f meydan\u0131nda saflar\u0131n birli\u011finin \u00f6nemine de\u011finmesinin yan\u0131 s\u0131ra \u2018\u2018Ha\u00e7l\u0131lara ve onlar\u0131n Raf\u0131zi ve Nusayri m\u00fcttefiklerine\u2019\u2019 kar\u015f\u0131 uzun s\u00fcreli bir sava\u015ftan bahsetti. \u015eiilere kar\u015f\u0131 olan sava\u015f vurgusu da dikkat \u00e7ekici bir s\u00f6ylem zira El Kaide, \u015eiilere kar\u015f\u0131 olan memnuniyetsizli\u011fini izhar edecek, onlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131na alacak bu tarz s\u00f6ylemlerden genellikle ka\u00e7\u0131n\u0131yor.<\/p>\n Bunlara ek olarak, Zevahiri Suriyeli muhaliflerin ellerindeki b\u00f6lgeleri tutmaya odaklanmamalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi ve bunun yerine muhaliflerin Suriye rejimi ve onun destek\u00e7ilerine kar\u015f\u0131 bir gerilla sava\u015f\u0131na yo\u011funla\u015fmalar\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. Bu durumun d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n moralini bozaca\u011f\u0131n\u0131, onlar\u0131 yaralayaca\u011f\u0131n\u0131 ve yaral\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131n kan kayb\u0131ndan \u00f6lece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor grup lideri. El Kaide ve onunla benzer ama\u00e7 ve inan\u00e7lara sahip baz\u0131 olu\u015fumlar\u0131n bu stratejiyi etkili bir bi\u00e7imde kulland\u0131\u011f\u0131 bilinmekte. Bu stratejide belirli bir alana az say\u0131da sava\u015f\u00e7\u0131yla sald\u0131r\u0131larak d\u00fc\u015fmana azami zarar vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n Topraklar\u0131 elde tutmamaya y\u00f6nelik vurgu da Tahrir el-\u015eam\u2019a y\u00f6nelik dolayl\u0131 bir ele\u015ftiri olarak g\u00f6r\u00fclmeli. Zira Tahrir el-\u015eam\u2019\u0131n daha merkeziyet\u00e7i oldu\u011fu, elindeki topraklar\u0131 kaybetmek istemeyen ve ele ge\u00e7irdi\u011fi yerlerde fiili bir devlet gibi hareket ederek halk\u0131 y\u00f6netmek arzusunda olan bir yap\u0131 oldu\u011fu biliniyor. Astana g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini Suriye Devrimi\u2019ne ihanet olarak de\u011ferlendiren grup, son Astana g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinden sonra bir a\u00e7\u0131klama yay\u0131mlad\u0131. Grup a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u0130dlib b\u00f6lgesinde benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir askeri hareketlilik tehdidi alt\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 ifade ettikten sonra b\u00f6lgeye y\u00f6nelik olas\u0131 bir m\u00fcdahale durumunda Astana g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine kat\u0131lan gruplara kar\u015f\u0131 sava\u015faca\u011f\u0131n\u0131 beyan etti. El Kaide ise mevcut durumda Suriye konusunda daha farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip bir olu\u015fum.<\/p>\n SUR\u0130YE\u2019DEK\u0130 KAOSTAN\u00a0FAYDALANMAK \u0130ST\u0130YOR<\/strong><\/span><\/p>\n Sonu\u00e7 olarak yukar\u0131da bahsedilen noktalardan hareketle \u015funlar s\u00f6ylenebilir; El Kaide ve Tahrir el-\u015eam aras\u0131ndaki kopuklu\u011fun gitgide b\u00fcy\u00fcmesi ve tabiri caizse iki yap\u0131n\u0131n bamba\u015fka iki olu\u015fum haline gelmesi El Kaide\u2019nin \u00fclkeye farkl\u0131 bir yap\u0131 ve formatta geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc i\u00e7in olduk\u00e7a m\u00fcsait bir zemin olu\u015fturmakta. El Kaide y\u00f6netimi b\u00f6yle bir karar ald\u0131\u011f\u0131 takdirde Suriye\u2019de kendisi ile beraber hareket edecek ki\u015fileri bulmakta zorlanmayacakt\u0131r. Suriye\u2019deki di\u011fer muhalif gruplarla ayn\u0131 \u00e7at\u0131 alt\u0131nda bulunup sorun ya\u015famaktansa grup kendisine ait m\u00fcstakil bir kol yaratmay\u0131 gerilla sava\u015f\u0131 stratejisine daha uygun bulacakt\u0131r. \u015eunu belirtmekte de ayr\u0131ca fayda g\u00f6r\u00fcyorum; ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki uluslararas\u0131 koalisyonun I\u015e\u0130D\u2019i yok etmeye odakland\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde El Kaide Orta Do\u011fu\u2019nun yan\u0131 s\u0131ra Kuzey Afrika\u2019da da g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rd\u0131 ve kendisini yeniden in\u015fa etti. Dolay\u0131s\u0131yla El Kaide\u2019nin Suriye\u2019deki kaosun da etkisiyle \u00fclkeye yeni bir isimle kendi uzun d\u00f6nemli ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda d\u00f6nmesi ve \u00fclkenin muhtelif b\u00f6lgelerinde rejim unsurlar\u0131 ile destek\u00e7ilerine kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131larda bulunmas\u0131 kuvvetle muhtemel.<\/p>\n 1 Burada Zevahiri\u2019nin kastetti\u011fi Suriye\u2019nin ba\u015fkenti olan \u015eam de\u011fil, tarihte Levant olarak bilinen b\u00f6lgedir.<\/p>\n