{"id":33022,"date":"2022-06-06T14:24:59","date_gmt":"2022-06-06T11:24:59","guid":{"rendered":"https:\/\/research.sharqforum.org\/?p=33022"},"modified":"2022-06-15T12:32:32","modified_gmt":"2022-06-15T09:32:32","slug":"2017-korfez-krizi-ve-normallesme-politikalari-bae-dis-politikasina-dair-neler-soyluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/2022\/06\/06\/2017-korfez-krizi-ve-normallesme-politikalari-bae-dis-politikasina-dair-neler-soyluyor\/","title":{"rendered":"2017 K\u00f6rfez Krizi ve normalle\u015fme politikalar\u0131 BAE d\u0131\u015f politikas\u0131na dair neler s\u00f6yl\u00fcyor?"},"content":{"rendered":"

Birle\u015fik Arap Emirlikleri (BAE) ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda T\u00fcrkiye\u2019yle ya\u015fanan normalle\u015fmenin ard\u0131ndan tekrar g\u00fcndeme geldi. BAE T\u00fcrkiye ve di\u011fer b\u00f6lge \u00fclkeleriyle dalgal\u0131 devam eden ili\u015fkileriyle \u00f6n plana \u00e7\u0131ksa da Arap Bahar\u0131 sonras\u0131 politikalar\u0131 d\u0131\u015f politika yap\u0131s\u0131 ve tutumu hakk\u0131nda \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 sunuyor. Bu noktada, 2017 K\u00f6rfez Krizi ve normalle\u015fme politikalar\u0131 BAE d\u0131\u015f politikas\u0131na dair neler s\u00f6yl\u00fcyor sorusu, hem Emirliklerin T\u00fcrkiye ile olan ili\u015fkilerini anlamak hem de BAE politikas\u0131nda ya\u015fanan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri g\u00f6rmek ad\u0131na \u00f6nemli bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 olu\u015fturabilir.<\/p>\n

\u015eeyh Zayid\u2019in Kurucu Prensipleri<\/strong><\/p>\n

BAE d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n Arap Bahar\u0131 s\u00fcreciyle d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flamas\u0131ndan \u00f6nce de belli temel \u00f6zellikleri \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yordu. Bunlardan ilki, \u015eeyh Zayid\u2019in hen\u00fcz Emirlikler resmen federal bir yap\u0131 haline gelmeden \u00f6nce hayatta kalma ve siyasi olarak tan\u0131nma etraf\u0131nda kurdu\u011fu ince denge. \u015eeyh Zayid bu hassas dengeyi hem hen\u00fcz yeni yeni siyasi arenaya giren bir devlet olarak \u0130ngiltere\u2019nin- ve k\u0131smen Suudi Arabistan\u2019\u0131n- pe\u015fine tak\u0131lma<\/a> politikas\u0131 takip ederek hem de Arap siyasetini \u00f6nceleyerek y\u00f6netti.<\/p>\n

BAE\u2019nin federal bir yap\u0131 olarak d\u0131\u015f politika in\u015fa etmeye ba\u015flamas\u0131 da bu dengeye m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar \u00e7ok ve kapsaml\u0131 i\u015f birli\u011fi yapma stratejisini ekledi. Bu esnada BAE, Umman,<\/a> Suudi Arabistan ve \u0130ran\u2019la s\u0131n\u0131r sorunlar\u0131 ya\u015farken dengeleme ve g\u00fc\u00e7 biriktirme siyasetini e\u015f zamanl\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc. O nedenle, \u015fu an BAE\u2019nin y\u00fcklendi\u011fi riskli politikalar\u0131n aksine, \u015eeyh Zayid y\u0131llar\u0131, Arap devletlerinin sorunlar\u0131na destek ve K\u00f6rfez Arap \u00dclkeleri \u0130\u015fbirli\u011fi Konseyi (K\u0130K) gibi olu\u015fumlara kat\u0131larak i\u015f birli\u011fini art\u0131rma ve temelde d\u0131\u015f politikada kapasite in\u015fas\u0131 s\u00fcreci olarak okunabilir.<\/p>\n

\u015eeyh Zayid\u2019in kurucu y\u0131llar\u0131nda \u00f6n plana \u00e7\u0131kan bu unsurlar h\u00e2len kullan\u0131lmakla beraber, BAE i\u00e7in \u00f6ncelikler ve liderler de\u011fi\u015ftik\u00e7e d\u0131\u015f politika y\u00f6ntemleri de evrildi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Emirliklerin federal yap\u0131s\u0131- karar mekanizmas\u0131nda da belirleyici oldu\u011fu \u00fczere- d\u0131\u015f politikas\u0131ndaki dinamikleri etkileyen ilk unsurlardan biri. Abu Dabi, Dubai, Acman, Fu\u0308ceyre, Resu\u0308\u2019l Hayme, \u015earika ve \u00dcmmu\u0308\u2019l Kayveyn isimli yedi ku\u0308\u00e7\u00fck emirlikten olu\u015fan BAE, 1971\u2019den bu yana Abu Dabi ve Dubai\u2019nin domine etti\u011fi bir d\u0131\u015f politika \u00e7izgisinde devam ediyordu.<\/p>\n

Merkezile\u015fen D\u0131\u015f Politika<\/strong><\/p>\n

Arap Bahar\u0131 sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7te, b\u00f6lgedeki tehditlerin artmas\u0131 ve BAE\u2019nin Libya ve Yemen\u2019de do\u011frudan askeri m\u00fcdahalelerle; M\u0131s\u0131r ve Suriye\u2019de siyasi ve ekonomik yard\u0131mla, Katar krizinde ise e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir b\u00f6lgesel \u00f6nderlikle \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131, zaten merkezile\u015fmi\u015f ve federal yap\u0131 i\u00e7indeki di\u011fer emirlikleri k\u0131smen izole eden d\u0131\u015f politika mekanizmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi. Di\u011fer bir deyi\u015fle, BAE d\u0131\u015f politikas\u0131 daha \u00e7ok Abu Dabi hanedanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 temsil eden Al-Nahyan ailesinin ve g\u00f6rece daha k\u0131s\u0131tl\u0131 olsa da Dubaili El-Mektumlar\u0131n himayesine girdi.<\/p>\n

Bu merkezile\u015fme ve d\u0131\u015f politikan\u0131n daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir grubun elinde olmas\u0131na iki temel \u00f6rnek durum g\u00f6sterilebilir. \u0130lki, ge\u00e7ti\u011fimiz hafta \u00fcvey karde\u015fi \u015eeyh Halife\u2019nin vefat\u0131yla BAE liderli\u011fine ge\u00e7en \u015eeyh Muhammed Bin Zayid\u2019in (nam-\u0131 di\u011fer MBZ) Arap Bahar\u0131 sonras\u0131nda g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fi siyasal \u0130slam kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131. BAE\u2019nin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Abu Dabi ve Dubai temsilinin \u00f6n planda olmas\u0131yla sek\u00fcler ve milli de\u011ferlere odaklanan bir s\u00f6ylemi olsa da di\u011fer emirlikler hem toplumsal-dini yap\u0131 olarak muhafazak\u00e2r de\u011ferleri korumay\u0131 hedefleyen hem de siyasal \u0130slami gruplarla sorunlar\u0131 olmayan liderler taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyor. \u00d6rne\u011fin, \u015earika<\/a> emirli\u011finin hanedanl\u0131\u011f\u0131ndan isimler bile M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019e mensubiyetlerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade ediyorlard\u0131. Bu emirliklerde, M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler aktif faaliyet y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu. Fakat, MBZ\u2019nin hem ulusal hem b\u00f6lgesel manada ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 siyasal \u0130slam kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler Hareketi\u2019ni ve onunla ba\u011flant\u0131l\u0131 b\u00fct\u00fcn alt gruplar\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ilan etmesi, bu denli kritik bir karar\u0131n ancak ve ancak merkezi unsurlarca al\u0131nabilece\u011fine \u00f6rnek olu\u015fturdu.<\/p>\n

\u0130kinci durum ise, BAE\u2019nin Yemen\u2019de 2015\u2019ten bug\u00fcne s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc askeri m\u00fcdahale. Yemen\u2019deki siyasi tansiyon, i\u00e7 sava\u015fa evrildikten sonra \u0130ran\u2019\u0131n b\u00f6lgedeki g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rmas\u0131 ve Al-Nahyan ailesinin g\u00fcney Yemen\u2019le soy ba\u011f\u0131n\u0131n<\/a> olmas\u0131yla, Abu Dabi\u2019nin \u00f6nderlik etti\u011fi a\u011f\u0131r bir askeri giri\u015fim ba\u015flad\u0131. Suudi Arabistan as\u0131l askeri operasyonu ba\u015flatsa da BAE ba\u015flarda par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu bu m\u00fcdahalede Suudi Arabistan\u2019la fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ya\u015fad\u0131. Kendi askeri konu\u015flanmas\u0131n\u0131 ve siyasi rol\u00fcn\u00fc operasyonun ba\u015flang\u0131\u00e7taki hedeflerinden ve tutumundan ay\u0131rarak, Yemen\u2019in siyasi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc desteklemeyi b\u0131rakt\u0131. Ayn\u0131 zamanda Yemen\u2019deki giri\u015fimini Afrika Boynuzu\u2019ndaki g\u00fcc\u00fcn\u00fc de kapsayacak \u015fekilde art\u0131rd\u0131. Bu aktif askeri angajman esnas\u0131nda, BAE\u2019deki di\u011fer emirliklerin vatanda\u015flar\u0131 \u015fehit oldular ve elbette askeri harcamalara di\u011fer emirlikler de katk\u0131da bulundular. Abu Dabi ve Dubai en varl\u0131kl\u0131 emirlikler olduklar\u0131 i\u00e7in, s\u0131n\u0131r \u00f6tesi askeri g\u00f6revleri tercih eden BAE\u2019liler<\/a> genelde daha yoksul emirliklerin vatanda\u015flar\u0131. O nedenle, Yemen m\u00fcdahalesindeki kay\u0131plar toplumsal bir gerginlik yaratmaya ba\u015flad\u0131 ve askeri m\u00fcdahale Abu Dabi\u2019nin tercihi ve inisiyatifi olarak BAE tarihinde yerini ald\u0131. Dubai-Abu Dabi aras\u0131nda Yemen\u2019e bu denli bir askeri m\u00fcdahalenin ayr\u0131ca bir gerginlik olu\u015fturdu\u011fu da farkl\u0131 taraflarca ifade ediliyor. Zira \u015eeyh Muhammed bin Ra\u015fid El-Mektum i\u00e7in b\u00f6lgede siyasi rol almak \u00f6nemli olsa da Dubai\u2019nin y\u00f6netim modeli daha yumu\u015fak g\u00fcc\u00fc ve yat\u0131r\u0131m politikalar\u0131n\u0131 \u00f6nceliyor. Bu nedenle, Emirlikler\u2019in h\u00e2len devam eden Yemen m\u00fcdahalesi BAE\u2019nin merkeziyet\u00e7i d\u0131\u015f politikas\u0131na anahtar bir \u00f6rnek.<\/p>\n

MBZ\u2019nin B\u00f6lgesel Tutumuna Y\u00f6n Veren D\u00f6rt Temel Unsur<\/strong><\/p>\n

BAE d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fi hassas dengelere ve federal y\u00f6netime ek olarak, 2017 K\u00f6rfez krizi ve Suriye, \u0130srail, Katar ve T\u00fcrkiye ile y\u00fcr\u00fct\u00fclen normalle\u015fme politikalar\u0131 d\u00f6rt temel \u00f6zellikte birle\u015fiyorlar. Birincisi, Arap ayaklanmalar\u0131n\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcnden itibaren Emirlikler\u2019in bu siyasi r\u00fczg\u00e2ra tavr\u0131 de\u011fi\u015fime kar\u015f\u0131 stat\u00fckoyu savunmak oldu. Burada bahsedilen de\u011fi\u015fim, BAE ve Suudi Arabistan\u2019\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu, k\u0131s\u0131tl\u0131 fakat i\u00e7 politikada k\u00e2rl\u0131 reformlar de\u011fil; b\u00f6lgesel dengeleri etkilemesi muhtemel sistemsel\/yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikler. \u00d6rne\u011fin, yar\u0131m as\u0131rd\u0131r devam eden askeri otoriter y\u00f6netimlerin yerini siyasal \u0130slamc\u0131 fakat demokrasi yanl\u0131s\u0131 gruplar\u0131n almas\u0131. Benzer \u015fekilde, mezhep s\u00f6ylemlerinin yerini anayasal d\u00fczenlemelerle belirlenmi\u015f yahut ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n ve istikrar\u0131n \u00f6nemsendi\u011fi ge\u00e7ici ya da kal\u0131c\u0131 diyalog s\u00fcre\u00e7lerinin almas\u0131. Temelde, \u0130ran\u2019\u0131n Arap Bahar\u0131 sonras\u0131 i\u00e7 sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015fen toplumsal isyanlara do\u011frudan dahil olmas\u0131ndan \u00f6nce Suriye, M\u0131s\u0131r, Tunus, Libya ve Yemen gibi pek \u00e7ok \u00f6rnekte bu iki unsur stat\u00fcko ve de\u011fi\u015fim yanl\u0131lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirirken, BAE d\u0131\u015f politikas\u0131, sistemi oldu\u011fu haliyle korumay\u0131 tercih etti.<\/p>\n

\u0130kincisi, \u00f6zellikle BAE\u2019nin Yemen\u2019de, \u0130srail\u2019le normalle\u015fmesinde ve Katar\u2019a uygulad\u0131\u011f\u0131 ambargoda kulland\u0131\u011f\u0131 stratejileri ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, Orta Do\u011fu b\u00f6lgesel ili\u015fkilerine h\u00e2kim hegemonyan\u0131n aksine, ona tamamen kar\u015f\u0131 da \u00e7\u0131kmadan alternatif hegemonik formasyonlar in\u015fa etmesi. Di\u011fer bir deyi\u015fle, BAE, Suudi Arabistan\u2019\u0131 Yemen\u2019de desteklerken, ayn\u0131 sava\u015fta kendi paralel hegemonya projesiyle bir manevra alan\u0131 olu\u015fturdu. Bu durum, Katar\u2019la olduk\u00e7a benzer bir yap\u0131da olmas\u0131na ra\u011fmen, Katar\u2019dan kendisini fay hatlar\u0131yla ay\u0131racak ba\u015fka bir hegemonya m\u00fccadelesine girmesiyle e\u015f zamanl\u0131 oldu. O nedenle ikinci unsur, BAE\u2019nin b\u00f6lgede birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z ve temelde BAE\u2019nin ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131na endeksli hegemonya m\u00fccadelelerine girmesidir. T\u00fcrkiye ile \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ve \u0130srail\u2019le turizm ve ekonomi anla\u015fmalar\u0131 yapmas\u0131 ve bir yandan Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed Bin Selman\u2019\u0131n yeni olu\u015fan tutumlar\u0131n\u0131 destekleyerek geleneksel BAE politikas\u0131n\u0131 da ihmal etmemesi paralel hegemonyalar in\u015fa ederken, b\u00f6lgenin as\u0131l h\u00e2kim temsilcisiyle de bar\u0131\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7te olmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc unsur, asl\u0131nda ilk iki stratejiyi neden tercih etti\u011fini a\u00e7\u0131klayan, \u015femsiye bir tutum: pragmatizm. BAE, 1950\u2019lerden sonra ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ani ekonomik geli\u015fme ile nas\u0131l M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler \u00fcyelerini Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p, g\u00fcvenilir ve kalifiye olduklar\u0131 i\u00e7in onlar \u00fczerine bir insan sermayesi kurduysa, siyasal istikrar\u0131 riske girdi\u011fi an daha sek\u00fcler motivasyonlarla bir siyasal \u0130slam anti-tezi olu\u015fturdu. \u0130lk a\u015famada kalifiye beyaz yakal\u0131larla \u00fclkedeki pek \u00e7ok bakanl\u0131\u011f\u0131n ve kurumun alt yap\u0131s\u0131 kurulurken siyasi ak\u0131l nas\u0131l \u0130slamc\u0131 de\u011fildi ise, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de siyasal \u0130slam\u2019a kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan sava\u015fta da asl\u0131nda ama\u00e7 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir hakimiyete sahip olmak. BAE stratejilerine yerle\u015fmi\u015f bu faydac\u0131l\u0131k, k\u0131sa zamanda kalk\u0131nm\u0131\u015f ve k\u0131s\u0131tl\u0131 siyasi\/askeri g\u00fcc\u00fc olan bir k\u00fc\u00e7\u00fck devlet i\u00e7in olduk\u00e7a uygun. O nedenle, benzer reaksiyonlar\u0131 d\u0131\u015f politikada da \u0130srail\u2019i ve Suriye\u2019yi izole etmenin verdi\u011fi kullan\u0131\u015fs\u0131z ekonomik zorluklar\u0131 a\u015fmak ve T\u00fcrkiye ile devam eden ama belli bir fayda sa\u011flamayan tansiyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in de kulland\u0131.<\/p>\n

BAE d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n son y\u0131llardaki hamleleriyle per\u00e7inlenen son \u00f6zelli\u011fi ise esnek ve d\u00f6n\u00fc\u015fmeye a\u00e7\u0131k yap\u0131s\u0131. Bu durum, hem Orta Do\u011fu\u2019nun bir alt uluslararas\u0131 sistem olarak s\u00fcrekli d\u00f6n\u00fc\u015fmesiyle hem de BAE\u2019nin temelde bir ekonomik g\u00fc\u00e7 olmas\u0131yla yak\u0131ndan ilgili. Siyasi elitlerin, ellerindeki kaynaklar\u0131 rantiye siyasal yap\u0131lar\u0131 i\u00e7inde kullan\u0131\u015fl\u0131 ve istikrar vaat edecek bi\u00e7imde kullan\u0131rken, esnek bir tutum i\u00e7inde olmalar\u0131n\u0131 ve kazanmalar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Elbette siyasi z\u00fcmrenin k\u00fc\u00e7\u00fck ve karar mekanizmas\u0131ndaki ki\u015filerin demokratik sistemlerin aksine sorgulanm\u0131yor olmas\u0131 da bu esnekli\u011fin nedenlerinden.<\/p>\n

Birle\u015fik Arap Emirlikleri, yumu\u015fak g\u00fcc\u00fc, askeri m\u00fcdahaleleri, ekonomik ve siyasi hamleleriyle d\u00fcnya ve T\u00fcrkiye i\u00e7in kritik bir devlet. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda Suriye, Yemen ve Libya\u2019da devam eden rol\u00fcyle d\u0131\u015f politikas\u0131nda yeni unsurlar g\u00f6rebiliriz fakat \u015fu an uygulanan stratejileri bu d\u00f6rt temel yap\u0131da \u00f6zetlenebilir. MBZ\u2019nin de fiili ba\u015fkanl\u0131k s\u00fcrecinden s\u0131yr\u0131l\u0131p \u00fclkenin ger\u00e7ek tek adam\u0131 olmas\u0131 ise, imzas\u0131n\u0131n oldu\u011fu d\u0131\u015f politika kararlar\u0131nda yeni giri\u015fimler g\u00f6rmemizi sa\u011flayabilir.<\/p>\n<\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":185,"featured_media":33023,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mo_disable_npp":"","ngg_post_thumbnail":0},"categories":[364],"tags":[],"asf_pub_issue":[],"asf_pub_region":[17585,17601],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33022"}],"collection":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/185"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33022"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33022\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33258,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33022\/revisions\/33258"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33022"},{"taxonomy":"asf_pub_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/asf_pub_issue?post=33022"},{"taxonomy":"asf_pub_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/asf_pub_region?post=33022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}