{"id":7710,"date":"2017-11-28T12:45:40","date_gmt":"2017-11-28T09:45:40","guid":{"rendered":"http:\/\/research.sharqforum.org\/?p=7710"},"modified":"2020-08-25T16:48:08","modified_gmt":"2020-08-25T13:48:08","slug":"putinin-suriyedeki-siyasi-sureci-tekeline-alma-arzusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/2017\/11\/28\/putinin-suriyedeki-siyasi-sureci-tekeline-alma-arzusu\/","title":{"rendered":"Putin\u2019in Suriye\u2019deki Siyasi S\u00fcreci Tekeline Alma Arzusu"},"content":{"rendered":"

Rusya\u2019n\u0131n Suriye\u2019deki sava\u015f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturma \u00e7abalar\u0131 son birka\u00e7 haftad\u0131r \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede yo\u011fun diplomatik giri\u015fimlere sahne oldu. Rus yetkililer ile Suriye krizindeki kilit akt\u00f6rler aras\u0131nda ge\u00e7en toplant\u0131lar ve telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri, Moskova\u2019n\u0131n Suriye\u2019de g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya koyaca\u011f\u0131 yeni bir hamle i\u00e7in haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015faretleriydi. Sava\u015f ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan bu yana, Rusya\u2019n\u0131n 2015 sonbahar\u0131nda \u015eam\u2019a sahada askeri destek vermeye ba\u015flamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin ile g\u00f6r\u00fc\u015fmek i\u00e7in ilk kez Suriye\u2019den ayr\u0131lan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Be\u015far Esad, ge\u00e7en hafta Rusya\u2019ya s\u00fcrpriz bir ziyarette bulundu. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sembolik bir \u00f6neme haiz bu geli\u015fme, Moskova\u2019n\u0131n Suriye\u2019deki faaliyetlerini de\u011fi\u015ftirebilece\u011fine dair sinyaller veriyordu.<\/p>\n

Stratejideki bu de\u011fi\u015fim sinyali g\u00f6zlemcilerin g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7mad\u0131\u011f\u0131 gibi bir s\u00fcrpriz olarak da g\u00f6r\u00fclmedi \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki \u00fc\u00e7 ay i\u00e7erisinde Rusya\u2019da ger\u00e7ekle\u015fecek olan devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imleri sebebiyle i\u00e7 politika, Rus d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 da do\u011frudan etkileyen bir fakt\u00f6r haline gelecek. Bu ba\u011flamda, Putin\u2019in do\u011fru bir ad\u0131m atmas\u0131 ve devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 koltu\u011funda bir d\u00f6nem daha kalmas\u0131 i\u00e7in Suriye\u2019nin yard\u0131m etmesi gerekiyor. Bu, Suriye\u2019de kesin bir zafer elde etmeksizin Putin\u2019in yeniden se\u00e7ilemeyece\u011fi anlam\u0131na gelmiyor ancak sona ermemi\u015f bir askeri operasyonun devam edecek olmas\u0131, kolayl\u0131kla siyasi bir y\u00fck haline gelebilir. Haliyle bu y\u00fck, Putin\u2019in devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir sonraki d\u00f6neminde pe\u015fini b\u0131rakmayabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u0131\u015f politikada Moskova\u2019n\u0131n att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar Rus toplumu aras\u0131nda her \u015feyden fazla yank\u0131 uyand\u0131r\u0131yor. Putin i\u00e7in Suriye\u2019de askeri ve siyasi bir zafer ilan etmenin vakti olduk\u00e7a yak\u0131n: Bu y\u00fczden \u015fartlar, Putin\u2019in adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131 14 Aral\u0131k\u2019\u0131n hemen \u00f6ncesinde kamuoyunu Suriye sava\u015f\u0131n\u0131n bitti\u011fine ikna etmesini sa\u011flayacak duruma getirilmelidir.<\/p>\n

Zaman bask\u0131s\u0131 hisseden Putin de Suriye\u2019ye dair s\u00f6yleminde kayda de\u011fer de\u011fi\u015fikliklere gitti. Moskova i\u00e7in \u015fu an, siyasi diyalog ve \u00fclkenin yeniden in\u015fas\u0131na duyulan ihtiya\u00e7 askeri odakl\u0131 endi\u015felerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iyor. Nitekim Rus Devlet Ba\u015fkan\u0131, bir s\u00fcredir m\u00fcttefiklerine ve muhaliflerine \u2013her ne kadar hemen hi\u00e7biri bunu tamamen kabul etmese de- Suriye\u2019deki durumun \u201cnormalle\u015fti\u011fi\u201d fikrini satmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Putin; Esad\u2019\u0131n Rusya\u2019ya yapt\u0131\u011f\u0131 son ziyarette ve Rusya, \u0130ran ve T\u00fcrkiye liderlerinin 22 Kas\u0131m g\u00fcn\u00fc So\u00e7i\u2019de bir araya geldi\u011fi zirvenin bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda da benzer mesajlar\u0131 veriyordu.<\/p>\n

T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan ve \u0130ran Cumhurba\u015fkan\u0131 Hasan Ruhani ile yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde Putin; Astana g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin \u00f6nemine vurgu yaparken, Suriye\u2019yi sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde yeniden in\u015fa etme \u00e7abalar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rmaya odaklan\u0131lmas\u0131 ve T\u00fcrkiye ile \u0130ran\u2019a Suriye\u2019nin yeniden in\u015fas\u0131na katk\u0131da bulunma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n

Putin, Astana s\u00fcreci ve yedi turda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin, Suriye\u2019de \u00e7at\u0131\u015fma sonras\u0131 d\u00f6neme kap\u0131 aralayacak ko\u015fullar\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda uzun uzad\u0131ya konu\u015ftu. Her ne kadar Putin, Cenevre G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri\u2019nin \u00f6nemine ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli siyasi s\u00fcre\u00e7ler oldu\u011funa her zaman vurgu yapsa da Rusya \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki Astana G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri\u2019nin daha b\u00fcy\u00fck \u00f6nceli\u011fe sahip oldu\u011funu net bir \u015fekilde ortaya koydu. Bu da esas\u0131nda, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 sona erdirmeye y\u00f6nelik siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc tekeline almak anlam\u0131na geliyordu.<\/p>\n

\u00d6te yandan Rusya i\u00e7in en \u00f6nemlisi, Ankara\u2019n\u0131n ve Tahran\u2019\u0131n deste\u011fini garanti alt\u0131na alarak bir Suriye Kongresi fikrini muhataplar\u0131na pazarlamada ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f gibi g\u00f6z\u00fckmesiydi. Moskova; Suriye Kongresinin, sava\u015f\u0131n askeri a\u015famas\u0131yla sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nem aras\u0131nda bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 haline gelmesini bekliyor. Bu anlamda Erdo\u011fan da Ruhani de Putin\u2019in Suriye \u00fczerindeki z\u0131mni zafer ilan\u0131na uymaya raz\u0131 olacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

Rusya, bar\u0131\u015f i\u00e7in ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek Suriye Kongresi fikrini \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131rken, di\u011ferleri bunu bir ayak ba\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor. Bu nedenledir ki Suriye muhalefeti kongreye dair ortak bir pozisyon geli\u015ftiremedi. Astana\u2019daki delegasyona ba\u015fkanl\u0131k eden Muhammed Allu\u015f ve Y\u00fcksek M\u00fczakere Komitesi (HNC), Rusya destekli bir g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi reddetti ve bunun uluslararas\u0131 \u00e7abalar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karmak \u00fczere tasarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. Bu de\u011ferlendirme, Astana G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri\u2019ne kar\u015f\u0131 Cenevre\u2019deki platformu \u00f6nceleyen siyasi bir manevrayd\u0131. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Suriye Kongresinin zaman i\u00e7erisinde bir\u00e7ok kez ertelenmesinin (en son Ocak 2018\u2019e ertelenmi\u015fti) ve format\u0131n\u0131n ciddi bir \u015fekilde de\u011fi\u015fmesinin sebebi, muhalefetin Rusya taraf\u0131ndan empoze edilen bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc reddetmesinden kaynaklan\u0131yor. Bu kongre, ba\u015flang\u0131\u00e7ta Suriye\u2019deki t\u00fcm siyasi ve etnik gruplar\u0131n liderlerini i\u00e7eren bir toplant\u0131 olarak planlanm\u0131\u015ft\u0131, daha sonra bir\u00e7ok siyasi akt\u00f6r i\u00e7in korkutucu olan ba\u011flay\u0131c\u0131 olma probleminin \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in farkl\u0131 kesimlerden binlerce Suriyelinin bir araya getirilece\u011fi ve hi\u00e7bir kesimin d\u0131\u015flanmayaca\u011f\u0131 bir kongreye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

Fakat kongreye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar sadece muhalifler de de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rusya\u2019n\u0131n ortaklar\u0131 konumunda olan T\u00fcrkiye ve \u0130ran da bunun ge\u00e7erlili\u011fini sorguluyor. Putin\u2019in Erdo\u011fan ve Ruhani\u2019nin kongreyi destekledi\u011fine dair muzaffer a\u00e7\u0131klamas\u0131, T\u00fcrk Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n K\u00fcrtlerin kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 reddetmesiyle (ki K\u00fcrtlerin yoklu\u011funda kongre pek de bir anlam ifade etmeyecektir) etkisini yitirdi. Bu geli\u015fme, kongrenin neden yak\u0131n bir d\u00f6nemde yap\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131n sebeplerinden bir tanesidir. Geni\u015f bir uluslararas\u0131 deste\u011fi olmayan ve \u0130ran\u2019\u0131n, arkas\u0131ndaki destekleyici g\u00fc\u00e7lerden oldu\u011fu bir kongre, Suriye muhalefetinin kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 da daha az muhtemel h\u00e2le getirecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Moskova, Esad\u2019\u0131n kar\u015f\u0131tlar\u0131na (muhaliflere) \u0130ran ve uzant\u0131s\u0131 Hizbullah\u2019\u0131n sponsoru olaca\u011f\u0131 sava\u015f sonras\u0131 bir siyasi s\u00fcrecin sonu\u00e7lar\u0131ndan faydalanacaklar\u0131 bir stat\u00fc teklifinde bulunmu\u015ftu.<\/p>\n<\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rusya\u2019n\u0131n Suriye\u2019deki sava\u015f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturma \u00e7abalar\u0131 son birka\u00e7 haftad\u0131r \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede yo\u011fun diplomatik giri\u015fimlere sahne oldu.<\/p>\n","protected":false},"author":50,"featured_media":21991,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mo_disable_npp":"","ngg_post_thumbnail":0},"categories":[376],"tags":[],"asf_pub_issue":[10319],"asf_pub_region":[10321],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7710"}],"collection":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/50"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7710"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24813,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7710\/revisions\/24813"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21991"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7710"},{"taxonomy":"asf_pub_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/asf_pub_issue?post=7710"},{"taxonomy":"asf_pub_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/asf_pub_region?post=7710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}