{"id":8257,"date":"2016-06-02T12:00:46","date_gmt":"2016-06-02T09:00:46","guid":{"rendered":"http:\/\/research.sharqforum.org\/?p=8257"},"modified":"2022-01-31T13:27:43","modified_gmt":"2022-01-31T10:27:43","slug":"tunusta-ennahda-soylemini-degistirebilir-ancak-siyasal-islam-gercegini-degistiremez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/2016\/06\/02\/tunusta-ennahda-soylemini-degistirebilir-ancak-siyasal-islam-gercegini-degistiremez\/","title":{"rendered":"Tunus\u2019ta Ennahda S\u00f6ylemini De\u011fi\u015ftirebilir Ancak Siyasal \u0130slam Ger\u00e7e\u011fini De\u011fi\u015ftiremez"},"content":{"rendered":"

Siyasal \u0130slam\u2019\u0131n bug\u00fcnk\u00fc durumundan duyulan korkular, olduk\u00e7a uzun bir fedak\u00e2rl\u0131k ve m\u00fccadele tarihine sahip olan bir siyasi hareketin temellerini sarsmamal\u0131.<\/p>\n

Tunus men\u015feli Ennahda Partisi kadrolar\u0131ndan baz\u0131 isimlerin yan\u0131 s\u0131ra partinin bir\u00e7ok lideri, birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce (May\u0131s sonunda) ger\u00e7ekle\u015fen parti genel kongresinde Ennahda\u2019n\u0131n kimli\u011finde, entelekt\u00fcel ve politik yakla\u015f\u0131mlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fime gidildi\u011fini duyurdular. Ennahda mensuplar\u0131n\u0131n ortaya koydu\u011fu \u015fey \u00f6zetle, partilerinin siyasal \u0130slam ile yo\u011frulmu\u015f karakterine bundan b\u00f6yle tamamen arkas\u0131n\u0131 d\u00f6nece\u011fi ve \u0130slam\u2019\u0131 vaz etmeyi art\u0131k vazifelerinden biri olarak g\u00f6rmeyece\u011fi \u015feklindeydi.<\/p>\n

Ennahda ulusal bir halk partisine d\u00f6n\u00fc\u015fmekteydi ve M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler ile aralar\u0131ndaki ba\u011f\u0131 da tamamen koparm\u0131\u015ft\u0131. Do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse baz\u0131 \u00e7evreler Ennahda’n\u0131n zaten hi\u00e7bir zaman M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler ile bir ba\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6ylemekteydi.<\/p>\n

Ennahda\u2019n\u0131n yeni s\u00f6ylemi, hem hareketin y\u0131llard\u0131r verdi\u011fi uzun m\u00fccadele tarihine dair bir \u00f6z\u00fcr hem de baz\u0131 \u0130slamc\u0131 gruplar taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen ve ayn\u0131 zamanda bir su\u00e7 olarak da tan\u0131mlanan baz\u0131 eylemlerin sorumlulu\u011fundan aklanma mahiyetindedir.<\/p>\n

Bu s\u00f6ylem ayr\u0131ca Tunus devletini y\u00fcceltme \u00e7abas\u0131n\u0131 ve Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n farkl\u0131 yerlerinde s\u00fcren istikrars\u0131zl\u0131klara galebe \u00e7almay\u0131 telkin etmektedir. Esas\u0131nda Ennahda\u2019n\u0131n yeni s\u00f6ylemi tam olarak budur. \u00d6te yandan b\u00f6yle bir s\u00f6yleme bu denli tevecc\u00fch g\u00f6sterilmesinin, Tunus ve onu \u00e7evreleyen Arap \u00fclkelerinde ya\u015fananlarla ili\u015fkili oldu\u011funu kestirmek de zor de\u011fildir. \u015eu da var ki bu s\u00f6ylemin \u00fcretilmesinde ba\u015fvurulan arg\u00fcmanlar ise s\u00f6z konusu s\u00f6ylemin kendi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7erisinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tam olarak do\u011fru bir yol de\u011fildir.<\/p>\n

Siyaset sahnesine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 1970’lerden bu yana ad\u0131 bir\u00e7ok kez de\u011fi\u015fen Ennahda, hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki her daim M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019in ve siyasal \u0130slam\u2019\u0131n en \u00f6nemli g\u00fc\u00e7leri aras\u0131nda kabul ediliyordu. \u00d6te yandan Ennahda, M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019in sahip oldu\u011fu geni\u015f iskelete dair yap\u0131lan entelekt\u00fcel ve siyasi tart\u0131\u015fmalara katk\u0131da bulunmu\u015ftu. \u00d6rg\u00fct\u00fcn vizyonunun d\u00f6n\u00fc\u015fmesinde ve geli\u015fmesinde -1990\u2019lar\u0131n ortalar\u0131nda yap\u0131lan iki tarihi a\u00e7\u0131klamayla da ifade edilen- biri \u2018kad\u0131n haklar\u0131\u2019 di\u011feri de \u2018bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yollarla iktidar\u0131n de\u011fi\u015fimi\u2019 ile alakal\u0131 olarak geli\u015ftirilen demokratik yakla\u015f\u0131mlar pozitif bir rol oynad\u0131.<\/p>\n

Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Ennahda\u2019n\u0131n M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler ile olan ili\u015fkisi, baz\u0131 komplocu misyonerlik gayretleri \u00fczerinden kurulmad\u0131, tamamen Tunus\u2019a has bir tercihti. Bu y\u00fczden, bug\u00fcn Ennahda\u2019n\u0131n asl\u0131nda arzu etmedi\u011fi bir siyasal \u0130slam doktrinine on y\u0131llard\u0131r mahkum edildi\u011fini iddia etmek hi\u00e7 de do\u011fru de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc herhangi bir \u015fekilde M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler ile kurulan ili\u015fki ve buna ba\u011fl\u0131 olarak ye\u015feren siyasal \u0130slam kimli\u011fi, Tunus\u2019ta do\u011fal bir s\u00fcre\u00e7ti. Ayn\u0131 \u015fekilde, Siyasal \u0130slam’\u0131n do\u011fu\u015funun iki d\u00fcnya sava\u015f\u0131 aras\u0131ndaki d\u00f6neme denk gelmesi tamamen tarihi bir fenomendi. Ger\u00e7ek \u015fu ki Tunus\u2019un, M\u0131s\u0131r\u2019da M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019in ve Pakistan\u2019da Cemaati-i \u0130slami\u2019nin kurulmas\u0131n\u0131 takip eden on y\u0131llar boyunca b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde siyasal \u0130slamc\u0131 s\u00f6ylemler \u00fcreten Arap M\u00fcsl\u00fcman halklara kat\u0131lmas\u0131 ge\u00e7 kalm\u0131\u015f bir geli\u015fmeydi.<\/p>\n

19.y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131ndan bu yana \u0130slam d\u00fcnyas\u0131ndaki modernle\u015fme yanl\u0131s\u0131 bir\u00e7ok hareket, geleneksel ve dini kurumlar\u0131 belirli toplumsal kesimlere indirgemekle bu toplumsall\u0131\u011f\u0131 ciddi manada marjinalle\u015ftirmi\u015ftir. Bu geli\u015fmelerle birlikte s\u00f6z konusu modernle\u015fme yanl\u0131s\u0131 hareketler, \u015feriat\u0131n ve dini de\u011ferlerin koruyucusu olan \u0130slam alimlerinin toplum nezdindeki itibar\u0131n\u0131 zedeleyip onlar\u0131 g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015ftirdi\u011fi gibi M\u00fcsl\u00fcman topluluklar\u0131 ise art\u0131k Bat\u0131\u2019n\u0131n ve materyalizmin etkisiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sonlanmas\u0131yla M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda \u201c\u0130slam\u2019\u0131n tehlikede oldu\u011fu\u201d alg\u0131s\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e yay\u0131l\u0131yordu. M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n aras\u0131ndan modern s\u0131n\u0131flar; modernle\u015fme r\u00fczg\u00e2r\u0131na, tarihi mirasa, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe, adalete ve yeni az\u0131nl\u0131klar\u0131n y\u00f6netimine ve devlet ile halk aras\u0131ndaki ili\u015fkiye dair sorulara verdikleri cevaplara ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 rolleri \u00fcstleniyorlard\u0131. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda \u0130stanbul\u2019daki Yeni Osmanl\u0131lar\u0131n \u015feriata d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn adaletin yeniden tesisi \u00fczerinden okunmas\u0131 bu yan\u0131yla tuhaf de\u011fildi.<\/p>\n

Siyasal \u0130slam herhangi birinin dahiyane bir komplosu de\u011fildir, tarih boyunca kendisini tarihin her d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131nda yeniden \u00fcreten siyasi ve i\u00e7timai bir toplumsal yap\u0131 ve otorite fikridir. Bu bak\u0131mdan \u0130slami g\u00fc\u00e7lere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n boyutlar\u0131 her kadar yo\u011fun bir \u015fekilde de olsa \u0130slami e\u011filimi yok etmenin veya bu e\u011filimi \u0130slam\u2019\u0131n modern \u00e7izgisinden silmenin bir imk\u00e2n\u0131 yoktur. M\u00fcsl\u00fcman halklar, \u0130slam\u2019\u0131n kamusal alandaki rol\u00fcne ve pozisyonuna y\u00f6nelik sorulara bir konsens\u00fcs olu\u015fturarak belli cevaplar bulmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e \u0130slami siyasi e\u011filim, M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n yenilenme, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve adalet aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in sosyo-politik ve ahlaki bir ihtiya\u00e7 olarak kalmaya devam edecektir.<\/p>\n

Fakat Siyasal \u0130slam, \u00f6z\u00fcnde erdemli bir tarihsel fenomenin \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fundan dolay\u0131 kesinlikle bitmi\u015f bir proje olarak da de\u011ferlendirilemez. Siyasal \u0130slam bu y\u00f6n\u00fcyle her zaman i\u00e7in devaml\u0131 olarak kendisini geli\u015ftirip de\u011fi\u015ftiren bir s\u00f6ylem oldu ve olmaya devam edecek. \u00d6rne\u011fin Siyasal \u0130slam\u2019\u0131n ana ak\u0131m hareketlerinden M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler kendi programlar\u0131n\u0131 bir s\u00fcreli\u011fine yasal d\u00fczlemde icra ettikten sonra demokratikle\u015fmi\u015fti. Bu gibi hareketler, k\u0131sa s\u00fcreli\u011fine \u0130slam Devleti fikrini benimsemi\u015f fakat sonras\u0131nda bu olduk\u00e7a m\u00fcphem slogan\u0131 terk etmi\u015flerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc modern devlet sistemi ile geleneksel \u0130slam toplumu aras\u0131nda derin farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011funu fark etmi\u015flerdi.<\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz birka\u00e7 on y\u0131l i\u00e7erisinde bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkede, dini ve siyasal meselelerin -belli bir dereceye kadar iki farkl\u0131 ahlaki ve pratik \u00e7er\u00e7eveyle idare edilecek iki ayr\u0131 alan olduklar\u0131 varsay\u0131m\u0131ndan hareketle- birbirlerinden ayr\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir e\u011filim g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. B\u00f6ylesi bir e\u011filim ilk olarak T\u00fcrkiye\u2019de ba\u015flad\u0131 ve Fas\u2019ta ba\u015far\u0131yla ortaya kondu. M\u0131s\u0131r ise \u015fu s\u0131ralar bu e\u011filimi nihayete erdirmekte kararl\u0131 gibi. Tunus\u2019ta ise Ennahda, 2011 y\u0131l\u0131nda hareketin tamamen siyasi bir partiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ilan ederek ilk hatas\u0131n\u0131 yapt\u0131. Oysa ba\u015f\u0131ndan beri biri dini i\u015flerle ilgili di\u011feri ise siyaset alan\u0131yla ilgili olan iki ayr\u0131 yap\u0131\/kimlik olarak \u00e7al\u0131\u015fabilirdi. Ancak Ennahda\u2019n\u0131n bunu yapmamas\u0131, Tunus\u2019ta \u00f6zg\u00fcr bir siyasal ya\u015fam\u0131n restorasyonu fikri ile bundan b\u00f6yle kendisini tamam\u0131yla din alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutmakta karara vard\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmekteydi.<\/p>\n

Ancak bug\u00fcn Ennahda\u2019n\u0131n din alan\u0131n\u0131 siyasal s\u00fcre\u00e7lerden ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren s\u00f6ylemi herhangi yeni bir \u015feyi temellendirmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slam h\u00e2l\u00e2 Arap ve M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131 i\u00e7in hayati bir ihtiya\u00e7 olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Buna kar\u015f\u0131n ne yaz\u0131k ki alimlere ait kimi kurumsal kal\u0131nt\u0131lar\u0131n zihni \u2018\u015farab\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 ha\u015fha\u015f\u0131n safl\u0131\u011f\u0131ndan ay\u0131rt etmekle\u2019 ve \u2018tiranlara itaat etmeyi me\u015frula\u015ft\u0131rmakla\u2019 me\u015fguld\u00fcr. Bu y\u00fczden Ennahda\u2019n\u0131n ard\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 bo\u015flu\u011fu cihat\u00e7\u0131 Selefi gruplar i\u00e7erisindeki nihilistler yani s\u00f6z\u00fcm ona \u201c\u0130slam Devleti\u201d s\u00f6ylemi ile bu s\u00f6ylemin taraftarlar\u0131 dolduracakt\u0131r.<\/p>\n

Gerek\u00e7esi her ne olursa Ennahda\u2019n\u0131n M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler ile ba\u011flar\u0131n\u0131 koparmaktan yana olan tavr\u0131, t\u0131pk\u0131 30 y\u0131l \u00f6nce M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015flere kat\u0131lmaya karar vermesi gibi h\u00fcr bir tercihtir. Zira M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019in tarihi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131, M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019in k\u00fcresel \u015femsiyesinin esas\u0131nda nominal bir \u015femsiye oldu\u011funu ve hi\u00e7bir zaman ortak bir program\u0131 veya \u00e7e\u015fitli M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler organizasyonlar\u0131 i\u00e7in tek bir politik tercihi empoze etmedi\u011fini ve bunu denemedi\u011fini de bilir. Ortadaki sorun ne Ennahda\u2019n\u0131n M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler ile ba\u011flar\u0131 koparmas\u0131nda ne de kendisini siyasal \u0130slam kimli\u011finden uzakla\u015ft\u0131rmak istemesindedir. Sorun, at\u0131lan bu ad\u0131m\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fck halet-i ruhiyesine kar\u015f\u0131l\u0131k gelen kavramlarla duyurulmas\u0131nda ve bir\u00e7ok Arap devletinde \u015fimdiye kadar g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f en b\u00fcy\u00fck siyasi tav\u0131r olarak geni\u015f pop\u00fclariteye sahip bir ak\u0131m\u0131n -siyasal \u0130slam\u2019\u0131n- k\u0131nanmas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015flerin \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi siyasal \u0130slam\u2019\u0131n ana g\u00f6vdesi, neredeyse bir as\u0131rd\u0131r kendi devletlerinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, kendi halklar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00e7o\u011funlu\u011fun iradesini yans\u0131tan ve onlar\u0131n menfaatlerini koruyan bir y\u00f6netim sisteminin kurulmas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele etmekten m\u00fcte\u015fekkildir. Tunus lideri Habib Bourguiba\u2019n\u0131n despotlu\u011funa kar\u015f\u0131 halk ayakland\u0131\u011f\u0131nda, Ennahda da bundan m\u00fcstesna de\u011fildi. Bu mazide ise ne utan\u00e7 duyulacak ne de k\u0131nanacak hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Ger\u00e7ekten k\u0131nanmas\u0131 gereken \u015feyler; kaynaklar\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc, insan g\u00fcc\u00fcn\u00fc, \u00fclkeleri ele ge\u00e7iren ve kendi hegemonyalar\u0131n\u0131 idame ettirmek i\u00e7in devlet \u015fiddetinin en \u00e7irkin formunu kullanan ve kullanmaya da devam eden sosyal, mezhep\u00e7i ya da fa\u015fist az\u0131nl\u0131k rejimleridir.<\/p>\n

\u00d6te yandan, Ennahda\u2019n\u0131n yeni s\u00f6yleminde g\u00f6ze \u00e7arpan en ilgin\u00e7 \u015fey, devleti y\u00fccelten bir dil kullan\u0131m\u0131d\u0131r. Bu da demokratlardan ziyade Rus Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin\u2019in diline benziyor. B\u00f6yle bir s\u00f6ylem ancak Tunus\u2019un d\u00fcnyan\u0131n s\u00fcper g\u00fc\u00e7lerinden biri olmas\u0131 veya gurur ve memnuniyet kayna\u011f\u0131 olan bir devlet tarihine sahip olmas\u0131 halinde anla\u015f\u0131labilirdi. Oysa t\u0131pk\u0131 \u0130stanbul ve Kahire\u2019de do\u011fdu\u011fu \u015fekliyle modern devlet, Tunus\u2019ta 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131ndan itibaren do\u011fdu ve bu devletin k\u0131sa tarihi ise ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ve hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131 ile doludur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu devlet ne kendi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyabildi ne de geli\u015fmi\u015f bir devlet olup topluma refah getirebildi.<\/p>\n

Ne zaman devletin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 artsa sosyal destek azal\u0131r ve bu devlet hegemonyas\u0131n\u0131 korumak, halk\u0131n ve \u00fclkenin \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fc muhafaza etmek i\u00e7in kullan\u0131lan \u015fiddetin derecesini y\u00fckseltir. A\u00e7\u0131k olan \u015fudur ki (ve bu sadece Tunus i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir) bu tip bir devlet yap\u0131s\u0131 var oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, yenilenme ve refah meselelerine dair bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olmayacakt\u0131r. Halk\u0131n devriminden sonra Ennahda\u2019n\u0131n Tunus\u2019a esasl\u0131 ve hakiki bir katk\u0131 olarak sunabilece\u011fi \u015fey, devleti y\u00fccelten bir s\u00f6ylem geli\u015ftirmek yerine devlete kar\u015f\u0131 ele\u015ftirel bir yakla\u015f\u0131m sergilemek olacakt\u0131r.<\/p>\n

Ennahda\u2019n\u0131n kendine dair alg\u0131s\u0131ndaki bu de\u011fi\u015fime dair yorumlardan birine g\u00f6re burada \u201cMa\u011frib \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\u201d s\u00f6z konusu ve Ennahda bug\u00fcn bu \u00f6zg\u00fcnl\u00fckten ilham al\u0131yor. Fakat hi\u00e7 kimse bu \u201c\u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u201d ne anlama geldi\u011fini, bir t\u00fcr modernle\u015fme hareketi mi oldu\u011funu ve tarihi miras\u0131 yahut az\u0131nl\u0131klar\u0131n iktidara gelmesi fenomeni yahut devletin \u015fiddet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olu\u015fturdu\u011fu hegemonyas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Tunus\u2019un di\u011fer Arap devletlerden farkl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 izah etmedi. Do\u011frusu, bu Ma\u011frib \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sadece bir mittir. G\u00f6r\u00fcnen o ki Ennahda da baz\u0131 Ma\u011frib entelekt\u00fcelleri gibi, buna yat\u0131r\u0131m yapman\u0131n getirilerine inanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Di\u011fer yorumlara g\u00f6re ise M\u0131s\u0131r\u2019da 2013 yaz\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen kar\u015f\u0131 devrimin tesirinden \u00f6t\u00fcr\u00fc Tunus\u2019ta da benzer bir durumun patlak vermesinden korkan Ennahda, g\u00fcvenli yolu se\u00e7ti. Elbette siyasi hareketlerin kendisi, ya\u015fayan organizmalard\u0131r. Bazen biraz korku ve biraz hassasiyet fena de\u011fildir. Fakat korku ve hassasiyet, b\u00f6ylesine uzun bir m\u00fccadele ve fedak\u00e2rl\u0131k tarihine sahip bir siyasi hareketi pani\u011fe ve aceleci kararlar vermeye sevk etmemelidir.<\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Siyasal \u0130slam\u2019\u0131n bug\u00fcnk\u00fc durumundan duyulan korkular, olduk\u00e7a uzun bir fedak\u00e2rl\u0131k ve m\u00fccadele tarihine sahip olan bir siyasi hareketin temellerini sarsmamal\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":19525,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mo_disable_npp":"","ngg_post_thumbnail":0},"categories":[364],"tags":[],"asf_pub_issue":[10303,10317],"asf_pub_region":[10321,10323],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8257"}],"collection":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8257"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8257\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29905,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8257\/revisions\/29905"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19525"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8257"},{"taxonomy":"asf_pub_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/asf_pub_issue?post=8257"},{"taxonomy":"asf_pub_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/asf_pub_region?post=8257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}