{"id":9731,"date":"2016-12-29T17:53:52","date_gmt":"2016-12-29T14:53:52","guid":{"rendered":"https:\/\/research.sharqforum.org\/?p=9731"},"modified":"2020-08-17T13:52:09","modified_gmt":"2020-08-17T10:52:09","slug":"halepten-sonra-muhalefet-icin-sirada-ne-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/2016\/12\/29\/halepten-sonra-muhalefet-icin-sirada-ne-var\/","title":{"rendered":"Halep\u2019ten Sonra Muhalefet \u0130\u00e7in S\u0131rada Ne Var?"},"content":{"rendered":"

\"\" Ammar Kahf<\/a>      <\/i> 29 Aral\u0131k 2016<\/span><\/h6><\/div><\/div><\/div>
<\/div><\/div><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div><\/div>
Uzman G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/a> \/ \/ B\u00d6LGESEL G\u00dcVENL\u0130K<\/a>, B\u00f6lgesel Politika<\/a><\/h6><\/div><\/div><\/div>
<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>
<\/div><\/div><\/div>

\u00d6zet<\/span><\/strong>: Halep\u2019in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc Suriye\u2019de muhalefet i\u00e7in bir son de\u011fil de Rusya\u2019n\u0131n b\u00f6lgesel m\u00fcttefikleri taraf\u0131ndan kontrol edilen etki alan\u0131n\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak ve sonras\u0131nda kendi siyasi ge\u00e7i\u015f tezah\u00fcr\u00fc i\u00e7inde bir siyasi yol olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi bir hamlenin ba\u015flang\u0131c\u0131 olabilir.  T\u00fcm akt\u00f6rlerin kabul etti\u011fi, 2011 \u00f6ncesi ko\u015fullara geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn art\u0131k bir se\u00e7enek olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Suriye muhalefeti ve m\u00fcttefikleri halen, se\u00e7imle me\u015fruluk kazanan Yerel Y\u00f6netim Konseylerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi de d\u00e2hil olmak \u00fczere, oynayacak \u00f6nemli kartlara sahipler ve ge\u00e7i\u015f s\u0131ras\u0131nda istikrar programlar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctebilirler. Muhalefet, g\u00fc\u00e7lendirilmesi ya da g\u00fc\u00e7 dengesizli\u011fini durduracak kontroll\u00fc bir ate\u015fkesin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi gereken kilit stratejik b\u00f6lgeleri kontrol etmeye de devam ediyor.<\/span><\/p>\n<\/div>

<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

Suriye ayaklanmas\u0131 her birinin farkl\u0131 \u00f6zelli\u011fi ve zorluklar\u0131 olan birka\u00e7 evrede ger\u00e7ekle\u015fti: \u015eiddet i\u00e7ermeyen direni\u015f a\u015famas\u0131ndan silahlanmaya, s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fan ideolojik radikal gruplardan \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n uluslararas\u0131 bir mahiyet kazanmas\u0131na, Rus m\u00fcdahalesinden, etki ve kontrol alanlar\u0131n\u0131n sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na. Siyasi m\u00fczakereler, \u00f6nce 2012 y\u0131l\u0131nda t\u00fcm y\u00fcr\u00fctme g\u00fcc\u00fcne sahip bir ge\u00e7i\u015f h\u00fck\u00fcmeti olu\u015fturulmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapan Cenevre Bildirisi ile, ard\u0131ndan Ocak 2014\u2019ten 2016\u2019ya kadar s\u00fcren ve Esad Rejimi\u2019nin g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin bir ge\u00e7i\u015f h\u00fck\u00fcmeti olu\u015fturulmas\u0131 hususunda de\u011fil ter\u00f6rizmle m\u00fccadele \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fcmesi y\u00f6n\u00fcndeki \u0131srar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden her seferinde \u00e7\u0131kmaza girdi\u011fi Cenevre I, II ve III g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ile belli evreler ge\u00e7irdi. Rusya ve Birle\u015fik Devletler 2015 y\u0131l\u0131n\u0131n sonuna do\u011fru ve 2016 y\u0131l\u0131 boyunca, Uluslararas\u0131 Suriye Destek Grubu (USDG) olarak adland\u0131r\u0131lan yeni bir uluslararas\u0131 grup olu\u015fturularak Viyana ve di\u011fer Avrupa ba\u015fkentlerinde bir dizi toplant\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi. USDG siyasi m\u00fczakerelerin insani sorumluluk, g\u00fcvenlik, m\u00fcltecilerin yeniden yerle\u015ftirilmesi ve sivil toplum olmak \u00fczere d\u00f6rt ana rotada yeniden ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in ilk olarak ate\u015fkes \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Rusya ve ABD taraf\u0131ndan ate\u015fkes s\u00fcrecini ve ate\u015fkes anla\u015fmalar\u0131n\u0131 izlemek \u00fczere ortak bir komisyon kuruldu. Bu s\u00fcre\u00e7te Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi (BMGK), Rusya ve ABD\u2019nin USDG anla\u015fmas\u0131n\u0131 onaylad\u0131. Ayn\u0131 zamanda, siyasi m\u00fczakereler i\u00e7in ate\u015fkes ve kesin bir zaman \u00e7izelgesi i\u00e7eren, I\u015e\u0130D ve El Nusra Cephesi\u2019ne y\u00f6nelik operasyonlar \u00f6neren, siyasi ge\u00e7i\u015fi sa\u011flamak i\u00e7in se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve yeni bir anayasan\u0131n haz\u0131rlan\u0131p, onaylanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir ge\u00e7i\u015f h\u00fck\u00fcmetinin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren 2254 say\u0131l\u0131 BMGK Karar\u0131\u2019n\u0131 da kabul etti. 2254 say\u0131l\u0131 BMGK Karar\u0131 bu zamana kadar \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc takvime uymad\u0131 ve bu bizi son kertede, Rusya, \u0130ran ve T\u00fcrkiye\u2019nin Aral\u0131k 2016\u2019da bir araya gelerek ilan etti\u011fi Moskova Deklarasyonu\u2019na getirdi. Bu anla\u015fma Halep\u2019in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnden sonra ger\u00e7ekle\u015fti ve siyasi bir ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci dayatmak i\u00e7in daha ciddi bir te\u015febb\u00fcs ortaya koydu.<\/p>\n

Bu uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, Halep\u2019in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, Rusya taraf\u0131ndan; Rejim\u2019in, F\u0131rat Kalkan\u0131\u2019n\u0131n ve K\u00fcrtlerin kontrol\u00fcndeki b\u00f6lgeler ile g\u00fcney cephesini sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak ve ard\u0131ndan kendi \u201csiyasi ge\u00e7i\u015fi\u201d do\u011frultusunda bir siyasi rota \u00f6nermek i\u00e7in sistematik bir politika \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini ileri s\u00fcrmektedir. Rus siyasetinin nazar\u0131nda, daha iyi planlanm\u0131\u015f, gerekli ara\u00e7lar taraf\u0131ndan tahkim edilmi\u015f, di\u011fer yerel, b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7lerce y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir politika bulunmamaktad\u0131r. Rusya\u2019n\u0131n siyaseti kapsam\u0131nda \u0130ran\u2019\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 bir rol\u00fc olsa da sahada, \u00f6zellikle de L\u00fcbnan\u2019a nakliye rotalar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde, kritik ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir konumda bulunuyor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, Rus diplomasisi bir rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi paradigmas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n siyasi bir rota olu\u015fturulmas\u0131 hususunda kesin bir kararl\u0131l\u0131kla fazlas\u0131yla agresif ve \u0131srarc\u0131.<\/p>\n

Suriyeli muhalif gruplar i\u00e7in Halep\u2019in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc bir dizi kritik zorluk \u00e7\u0131kararak, \u00fclke genelinde etki ve kontrol alanlar\u0131n\u0131n dondurularak m\u00fczakereler i\u00e7in alan a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir ate\u015fkes ya da \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n dondurulmas\u0131 s\u00fcrecinde diplomatik manevralar hususunda daha az se\u00e7enek \u00f6nermekte. Suriye muhalefeti, bu yeni a\u015faman\u0131n \u00fcstesinden gelebilmek i\u00e7in yeni ara\u00e7lar ve mekanizmalar olu\u015fturarak yeni \u015fartlara uyum sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Muhalefetin destek\u00e7ileri de Suriyeli \u201ctemsilci\u201d ve yerel akt\u00f6rlerin arabuluculuk ve istikrar s\u00fcrecine ba\u015ftan sona d\u00e2hil oldu\u011fu ko\u015fullar yaratmal\u0131.<\/p>\n

Halep\u2019in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc, Rusya\u2019n\u0131n \u015fartlar\u0131 ile uyumlu bir siyasi rotaya yak\u0131n yeni ko\u015fullar olu\u015fturmay\u0131 hedefleyen e\u015fg\u00fcd\u00fcml\u00fc bir \u00e7abayd\u0131. Bu \u00e7aba \u015fu \u00f6zelliklerle tan\u0131mlanabilir:<\/p>\n

    \n
  1. Halep, Daraya, Zabadani ve di\u011fer b\u00f6lgelerde ikamet edenlerin zorla yerinden edilmesi de d\u00e2hil olmak \u00fczere, her ne pahas\u0131na olursa olsun g\u00fcvenlik temelli yakla\u015f\u0131ma \u00f6ncelik verilerek toplumsal talepler ve istekler istikrarl\u0131 bir \u015fekilde marjinalle\u015ftirildi. Yerel temsilci s\u0131k s\u0131k g\u00f6rmezden geliniyor ya da yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerin \u201cta\u015feronu\u201d olarak addediliyordu. Bu nedenle Rusya, bir yandan bu gruplar\u0131n b\u00f6lgeler ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n kontrol\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan Suriyeli akt\u00f6rleri temsil etmedeki yetersizli\u011fini a\u00e7\u0131klarken, di\u011fer yandan \u201cMoskova 1 Suriye muhalefeti\u201d[1]<\/a> ve \u201cHmeymim muhalefeti”[2]<\/a> yaratarak \u00e7izdi\u011fi \u201csiyasi rotay\u0131\u201d me\u015frula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/span><\/li>\n
  2. Rejimin ve m\u00fcttefiklerinin \u00f6nceli\u011fi I\u015e\u0130D ile m\u00fccadeleyi erteleyerek, etki alanlar\u0131n\u0131 dondurmak ve muhtemel bir siyasi anla\u015fmaya ula\u015fmak i\u00e7in her ne pahas\u0131na olursa olsun Halep\u2019in kontrol\u00fcn\u00fc tekrar ele ge\u00e7irmekti. Bundan sonra I\u015e\u0130D ve \u015eam’\u0131n Fethi Cephesi\u2019ne kar\u015f\u0131 sava\u015fa odaklan\u0131labilirdi. Bu durum, I\u015e\u0130D\u2019in Palmira\u2019y\u0131 tekrar ele ge\u00e7irmesine rejim ve Rusya\u2019n\u0131n niye asgari bir tepki g\u00f6sterdi\u011fini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/span><\/li>\n
  3. Esad Rejimi\u2019nin Halep\u2019i tekrar ele ge\u00e7irmek i\u00e7in iki y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcren ba\u015far\u0131s\u0131z te\u015febb\u00fcslerinden sonra son askeri operasyonu s\u0131ras\u0131nda uygulad\u0131\u011f\u0131 \u201cGrozni yakla\u015f\u0131m\u0131\u201d[3]<\/a>, \u00e7at\u0131\u015fma y\u00f6netimindeki g\u00fc\u00e7 dengesi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n idamesi \u015feklinde s\u00fcren a\u015famaya bir son verdi. Muhalefetin g\u00fcvenlik tehditlerine y\u00f6nelik y\u00f6netimsel \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunmas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011fu a\u00e7\u0131kken, mevcut senaryo muhalefete tavizler verdirmeye ve Rusya\u2019n\u0131n \u00e7er\u00e7evesini \u00e7izdi\u011fi siyasi bir rotada anla\u015fmaya yol a\u00e7an a\u015f\u0131r\u0131 bir siyasi ve askeri bask\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Bu durum radikalle\u015fmeyi artt\u0131racak ve ma\u011fdurlar\u0131n anlat\u0131lar\u0131n\u0131 manip\u00fcle eden ter\u00f6rist gruplara kat\u0131l\u0131m\u0131 artt\u0131racakt\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    Bunun yan\u0131 s\u0131ra, bu geli\u015fme muhalefetin kontrol\u00fcndeki b\u00f6lgelerde daha fazla kaos ve par\u00e7alanmaya yol a\u00e7arak, onlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan herhangi bir ge\u00e7i\u015f program\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 olanaks\u0131z k\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n

    Muhalefetin Se\u00e7enekleri<\/strong><\/span><\/p>\n

    Muhalefetin se\u00e7enekleri olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. \u00d6zele\u015ftiri yapabilmeleri ve yerel toplumsal akt\u00f6rlerle ili\u015fkilerinin yan\u0131 s\u0131ra, oynad\u0131klar\u0131 roller ve sorumluluklar \u00fczerine a\u00e7\u0131k bir anla\u015fma olmaks\u0131z\u0131n silahl\u0131 gruplar\u0131n tesad\u00fcfi birle\u015fmelerine onay vermeden, izleyecekleri siyasi rotalar\u0131n pozisyonlar\u0131n\u0131 ve stratejilerini g\u00f6zden ge\u00e7irmeleri gerekmektedir. A\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya do\u011fru yap\u0131land\u0131klar\u0131 i\u00e7in bug\u00fcn Suriye\u2019deki tek temsilci yap\u0131lar olan Yerel Y\u00f6netim Konseylerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi eskisinden daha b\u00fcy\u00fck bir stratejik \u00f6neme sahiptir.[4]<\/a> Saha ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, yerel konseylere vatanda\u015f kat\u0131l\u0131m\u0131 ve m\u00fcdahil olmas\u0131 ile ter\u00f6rist gruplar\u0131n d\u0131\u015flanmas\u0131 aras\u0131nda y\u00fcksek bir olumlu korelasyon oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.[5]<\/a> Bunun yan\u0131 s\u0131ra, yerel konseyler silahl\u0131 gruplar\u0131n etki ve kontrol\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlayan ve vatanda\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini temsil hususunda a\u00e7\u0131k siyasi roller oynayan hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 konumundad\u0131r. \u0130stikrar programlar\u0131 silahl\u0131 gruplardan ziyade yerel konseyler ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerine dayanarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir.<\/p>\n

    Halep\u2019in Be\u015far Esad m\u00fcttefiki milisler taraf\u0131ndan geri al\u0131nmas\u0131 Rus Hava Kuvvetleri\u2019nin hava deste\u011fi olmaks\u0131z\u0131n m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Rejim yanl\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7ler \u00e7ok d\u00fczensiz ve par\u00e7alanm\u0131\u015f olduklar\u0131 i\u00e7in tek ba\u015flar\u0131na Halep \u015fehrini ele ge\u00e7iremezlerdi.[6]<\/a> Ge\u00e7ti\u011fimiz 12 ayda \u015fehri ele ge\u00e7irmek i\u00e7in birka\u00e7 te\u015febb\u00fcs oldu ancak bunlar Ruslar\u0131n farkl\u0131 hesaplar\u0131 oldu\u011fu ve sahadaki birliklerin t\u00fcm kontrol\u00fc elde tutabileceklerine g\u00fcvenmedikleri i\u00e7in tam olarak ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131. Kentin tamamen y\u0131k\u0131lmadan ve t\u00fcm sakinlerinin tahliyesi ger\u00e7ekle\u015ftirilmeden ele ge\u00e7irilemeyecek zor bir cephe olmas\u0131 gerek\u00e7esiyle, Halep\u2019e y\u00f6nelik askeri sald\u0131r\u0131 benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde ve a\u015f\u0131r\u0131 idi. Esad Rejimi halen \u00e7ok par\u00e7alanm\u0131\u015f durumda ve \u201cg\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131\u201d \u00fczerine art\u0131k bir tekele sahip de\u011fil. Bu nedenle azalan bir me\u015fruiyetin s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor. Sahadan gelen bilgiler Halep Operasyonunun tamamen Rus ve \u0130ran g\u00fc\u00e7lerince y\u00f6netildi\u011fini, Suriyeli rejim milislerinin karar alma s\u00fcrecinde \u00f6nemsizle\u015ftirildi\u011fini g\u00f6steriyor.[7]<\/a><\/p>\n

    Asl\u0131nda Esad\u2019\u0131n yeniden ele ge\u00e7irdi\u011fi \u015fey, yerel halk\u0131ndan yoksun bir kentin moloz y\u0131\u011f\u0131n\u0131 idi. Bu durum, gelecekteki m\u00fczakere s\u00fcreci ve yerinden edilen \u015fehir sakinlerinin konumu ile ilgili \u00f6nemli sorular i\u00e7eriyor. Herhangi bir siyasi s\u00fcre\u00e7 ba\u015flamadan \u00f6nce m\u00fcltecilerin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc konusunda b\u00fcy\u00fck bir belirsizlik mevcut. Dolay\u0131s\u0131yla bu durum s\u00fcrecin me\u015fruiyetini etkilemekte. Halep ger\u00e7ekten de muhalefet i\u00e7in stratejik olarak \u00e7ok \u00f6nem arz etmektedir ancak onu ele ge\u00e7irmek m\u00fccadelenin bitti\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir. Muhalefet halen s\u0131n\u0131rlar\u0131n ekseriyetini, ana ula\u015f\u0131m rotalar\u0131n\u0131, g\u00fcney cephesini, F\u0131rat Kalkan\u0131 b\u00f6lgesini ve \u0130dlib\u2019i kontrol etmektedir. Muhalif b\u00f6lgelerdeki silahl\u0131 kuvvetlerin say\u0131s\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmemelidir.<\/p>\n

    Dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir di\u011fer husus, ulusal g\u00fcvenli\u011fe ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na odaklanan ve F\u0131rat Kalkan\u0131 Operasyonuyla El Bab\u2019a art\u0131k iyice yakla\u015fan T\u00fcrkiye\u2019nin evrildi\u011fi yeni rold\u00fcr. Kobani ve Afrin kantonlar\u0131 aras\u0131ndaki b\u00f6lgenin PYD taraf\u0131ndan birle\u015ftirilmesi ve bunun sonucu olarak T\u00fcrkiye\u2019nin s\u0131n\u0131rlar\u0131 boyunca birle\u015fmi\u015f bir K\u00fcrt b\u00f6lgesi olu\u015fmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na son vermek ve I\u015e\u0130D\u2019e kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek, T\u00fcrk askeri operasyonlar\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan Halep\u2019in; tarihi, siyasi ve ekonomik \u00f6nemi bulundu\u011fu i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin buradaki rol\u00fc bir ate\u015fkes anla\u015fmas\u0131 olu\u015fturulmas\u0131na yard\u0131m etmek i\u00e7in arac\u0131l\u0131k yapmaya ve insani yard\u0131mlara destek vermeye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Muhtemel en iyi senaryo Suriye\u2019nin kuzeyinde, yabanc\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n ve di\u011fer radikal \u0130slamc\u0131 militanlar\u0131n faaliyet y\u00fcr\u00fctemedi\u011fi, sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve kontrol alt\u0131nda bir b\u00f6lge olu\u015fturulmas\u0131d\u0131r. Bu durum, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n dengede durmas\u0131n\u0131 ve siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in yeni se\u00e7enekler sa\u011flamas\u0131n\u0131 olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir.  Bu ayn\u0131 zamanda, bu b\u00f6lgelerdeki yerel konseylerin g\u00fc\u00e7lendirilmesini, sunulan yerel hizmetlere destek verilmesini ve demokratik de\u011ferler ve kurumlar\u0131n tohumunu atmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan militanlara kar\u015f\u0131 sivillerin, demokratik de\u011ferler ve kurumlar\u0131n tohumunu atmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan, desteklenmesini gerektirmektedir.<\/p>\n

    Moskova Deklarasyonu ve \u00d6n\u00fcndeki Zorluklar<\/strong><\/span><\/p>\n

    Moskova Deklarasyonu, Viyana ve Cenevre gibi daha b\u00fcy\u00fck sahnelerde ger\u00e7ekle\u015ftirilen daha \u00f6nceki te\u015febb\u00fcslerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sahadaki akt\u00f6rler a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni birtak\u0131m beklentiler olu\u015fturdu. Deklarasyon ayn\u0131 zamanda, Suriye muhalefetinin daha \u00f6nceki yanl\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131narak kendi yap\u0131lar\u0131n\u0131 ve karar alma s\u00fcre\u00e7lerini g\u00fc\u00e7lendirmeleri i\u00e7in bir platform olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n \u00f6nemi artt\u0131rd\u0131. Yeni safha farkl\u0131 diplomatik ve askeri ara\u00e7lara, mekanizmalara gereksinim duymaktad\u0131r. Mevcut Suriye muhalefetinin yap\u0131lar\u0131 ve m\u00fczakere stratejileri ise bu yeni safhan\u0131n zorluklar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamada yetersiz durumdad\u0131r.<\/p>\n

    Bu d\u00f6nem ayr\u0131ca, daha \u00f6ncesinde Nusra Cephesi olarak bilinen \u015eam’\u0131n Fethi Cephesi ile ilgilenecek bir plan da gerektiriyor. Suriyeli muhalifler bu grupla her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim ve koordinasyona son vermeli ve \u0130dlib\u2019in mesk\u00fbn b\u00f6lgelerinin d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcrmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Bu ise, militanlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131 iterken g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in yeni sivil idareler olu\u015fturan, sivil \u201cbar\u0131\u015f atlar\u0131\u201d olan yerel konseylerin temsili rol\u00fcne \u00f6nem vermekle sa\u011flanabilir. Yerelle\u015fmi\u015f y\u00f6netimlerin tekrar kurulmas\u0131 i\u00e7in se\u00e7imler yapmak istikrar programlar\u0131 i\u00e7in bir basamakt\u0131r. Bu durum, kamusal ya\u015fam ve kamu hizmetlerini sa\u011flamada silahl\u0131 gruplar\u0131n m\u00fcdahalesinin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131n\u0131 da gerektirmektedir. F\u0131rat Kalkan\u0131\u2019nda ortaya konan \u00d6zg\u00fcr Suriye Ordusu gruplar\u0131n\u0131n yeniden organizasyonu, profesyonelle\u015ftirilmesi ve ter\u00f6rizmle m\u00fccadeledeki rollerinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015feklindeki model, en az\u0131ndan ge\u00e7ici olarak, benimsenebilir. Bu programlar i\u00e7in siyasi bir rota olu\u015fturulmas\u0131 beklenmemelidir. Muhalefetin alanlar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi, ter\u00f6rizmle m\u00fccadele ile d\u00fczenin ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yeniden kurulmas\u0131 amac\u0131na hizmet etmelidir. Bu, muhalefetin g\u00fcvenilir bir partner olarak g\u00f6r\u00fc\u015fmelere kat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, bir muhalefet grubu gibi de\u011fil, bir “devlet” gibi donan\u0131ml\u0131 bir unsura d\u00f6n\u00fc\u015fmesini sa\u011flayacakt\u0131r. Bir\u00e7ok ki\u015fi bunun ger\u00e7ek\u00e7i olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edecektir fakat ben, muhalif gruplar, yerel konseyler ve silahl\u0131 gruplar aras\u0131ndaki bir paradigma de\u011fi\u015fikli\u011fi ve siyasi bir iradenin bunu ger\u00e7ekle\u015ftirebilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyorum.<\/p>\n

    S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir bar\u0131\u015f plan\u0131 i\u00e7in sahadaki t\u00fcm akt\u00f6rleri plana d\u00e2hil etmeli ve onlara kendi pozisyonlar\u0131n\u0131 \u201cg\u00fcvenceye alan\u201d \u00fclkelerin \u201cta\u015feronu\u201d gibi muamele edilmemelidir. \u00c7at\u0131\u015fman\u0131n \u201cfarkl\u0131\u201d taraflar\u0131n\u0131n \u00fcyelerinden olu\u015fan bir h\u00fck\u00fcmet olu\u015fturarak bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131labilece\u011fini varsaymak ayaklanman\u0131n hakiki toplumsal do\u011fas\u0131n\u0131n g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131na neden olur ve vatanda\u015flar\u0131n ge\u00e7mi\u015f y\u00f6netimin kurallar\u0131na ve ge\u00e7mi\u015fteki s\u00f6zde sosyal s\u00f6zle\u015fmeye geri d\u00f6nebileceklerini farz eder. Y\u00f6netim ve idarenin adem-i merkeziyet\u00e7ile\u015fmesine dayanan yeni bir sosyal anla\u015fmaya Suriyeliler taraf\u0131ndan karar verilmelidir. Bunun i\u00e7in, Hizbullah\u2019\u0131n da i\u00e7inde bulundu\u011fu, \u0130ran taraf\u0131ndan desteklenen 41 milis kuvvetinden[8]<\/a> ba\u015flayarak \u00fclkedeki t\u00fcm yabanc\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131lar ve onlar\u0131 \u00fclkeye yerle\u015ftirilen yabanc\u0131 aileleri Suriye\u2019yi terk etmelidir. Bu, zor ve g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, sistematik bir s\u00fcrece ve kapsaml\u0131 bir plana dayanan bir durum gerektirmektedir. Suriyeli akt\u00f6rler kendi \u015fehir ve kasabalar\u0131nda sorumluluk almalar\u0131 i\u00e7in g\u00fc\u00e7lendirilmeli ve yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerin serbest\u00e7e hareket etmelerine izin verilmemelidir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, I\u015e\u0130D ve El Kaide unsurlar\u0131na kar\u015f\u0131 verilen sava\u015f, birle\u015fmi\u015f bir Suriye olmadan, mevcut y\u00f6netim sistemine son vermeden, yeni bir askeri-g\u00fcvenlik felsefesi olu\u015fturulmadan ve I\u015e\u0130D\u2019in s\u00f6ylemini g\u00fc\u00e7lendirip d\u00fcnya genelinde bu \u00f6rg\u00fcte kat\u0131l\u0131m\u0131 artt\u0131ran \u015eii milisler \u00fclkeden \u00e7\u0131kart\u0131lmadan kazan\u0131lamaz. Bu ter\u00f6rist militanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 I\u015e\u0130D\u2019in geni\u015flemesine neden olan Suriye\u2019deki g\u00fc\u00e7 dengesizli\u011finin ana sebebidir.<\/p>\n

    Hen\u00fcz her \u015fey bitmedi. Muhalefet halen, t\u00fcm taraflar\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 i\u00e7in ak\u0131ll\u0131ca s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi gereken birka\u00e7 \u00f6nemli kart\u0131 elinde tutmaya devam ediyor. Hala muhaliflerin elinde tuttu\u011fu g\u00fc\u00e7l\u00fc mevkiler bulunuyor. Buralar\u0131n kaybedilmeyece\u011fini ve Halep\u2019tekine benzer bir kaderin ya\u015fanmayaca\u011f\u0131n\u0131 garanti eden tedbirli m\u00fczakerelerin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi, bu b\u00f6lgelerin \u00fclke \u00e7ap\u0131ndaki bir ate\u015fkese d\u00e2hil edilmesi ve Rusya\u2019n\u0131n garant\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnde \u201csilahtan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6lge\u201d anla\u015fmas\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe sokulmas\u0131 gerekmektedir. Bu b\u00f6lgeler aras\u0131nda Do\u011fu Guta, \u015eam\u2019\u0131n banliy\u00f6leri ve \u0130dlib gibi m\u00fcltecilerin isk\u00e2n\u0131 ve ekonomik olarak yeniden yap\u0131lanma i\u00e7in merkez olan alanlar yer almal\u0131d\u0131r. Rakka\u2019n\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilmesi de \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n gidi\u015fat\u0131n\u0131, yeni olu\u015fan kontrol b\u00f6lgelerini, m\u00fclteci ak\u0131n\u0131 programlar\u0131n\u0131 ve politikalar\u0131n\u0131 ve kar\u015f\u0131 ter\u00f6r programlar\u0131n\u0131 belirleyecektir. Yukar\u0131dakilerin t\u00fcm\u00fc, bu korkun\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc tersine \u00e7evirmek i\u00e7in yabanc\u0131 payda\u015flar ve Suriye muhalefeti aras\u0131ndaki potansiyel i\u015f birli\u011fi konular\u0131d\u0131r.<\/p>\n

    Suriye\u2019deki sava\u015f, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin yeni turlar\u0131na \u201cyerel temsilci\u201d olarak ilgili akt\u00f6rler d\u00e2hil edilmeyip bir ge\u00e7i\u015f plan\u0131 ile desteklenmedi\u011fi s\u00fcrece Halep\u2019in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ile sona ermeyecektir. Yerel akt\u00f6rler yerel konseyleri, etkili fig\u00fcrleri ve sivil toplum gruplar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Siyasi s\u00fcre\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n t\u00fcm taraflar\u0131na ayn\u0131 kural uygulanmad\u0131k\u00e7a ilerleyemez: T\u00fcm yabanc\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n \u00fclkeyi terk etmesi. Denklemin en zay\u0131f unsuru Esad Rejimidir. Bir\u00e7ok milis ve ili\u015fkili g\u00fcce ba\u011fl\u0131 olan fazlas\u0131yla par\u00e7alanm\u0131\u015f yap\u0131s\u0131, Rusya ve \u0130ran\u2019\u0131n garant\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc olmaks\u0131z\u0131n imzalayaca\u011f\u0131 herhangi bir anla\u015fman\u0131n gere\u011fini yerine getirememesine neden olmaktad\u0131r. Ger\u00e7ek bir ge\u00e7i\u015f plan\u0131, yerel halk\u0131n taleplerine yan\u0131t vermeli ve Suriye\u2019nin yeniden in\u015fas\u0131 i\u00e7in yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olu\u015fturmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

    Referanslar<\/strong><\/span><\/p>\n

    [1]<\/a> Rusya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Moskova 1 ve 2 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine ev sahipli\u011fi yapt\u0131 ve protestocular\u0131n taleplerinden ziyade, daha fazla insan\u0131 i\u00e7ine alan ve h\u00fck\u00fcmetten s\u0131n\u0131rl\u0131 demokratik de\u011fi\u015fim talep ederek siyasi m\u00fczakerelerde yer alacak me\u015fru bir yap\u0131 olu\u015fturmak amac\u0131yla, eski kabine \u00fcyesi Kadri Jamil gibi muhalif fig\u00fcrleri bu toplant\u0131lara davet etti. Bu grup sahadaki akt\u00f6rlerle \u00e7ok az ba\u011f\u0131 olan bir grup insan olarak tan\u0131mlanabilir. Bu, grubun tek ba\u015f\u0131na bir ate\u015fkesi yerine getiremeyecek fakat \u201cmuhalefetin\u201d pozisyonlar\u0131n\u0131 hafifletip, gelecekte Rusya ile m\u00fcttefik bir partner olabilecek bir grup olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n

    [2]<\/a> Suriye\u2019deki Hmeymim Rus Hava \u00dcss\u00fc Rusya Savuma Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan rejimin elinde tuttu\u011fu b\u00f6lgelerde ikamet eden ve \u00e7at\u0131\u015fma \u00fczerine Rus anlat\u0131s\u0131na uygun kat\u0131l\u0131m ve \u00e7e\u015fitlilik arz etmek i\u00e7in s\u0131n\u0131rl\u0131 talepler sunan \u201ckabuk\u201d yap\u0131lar olu\u015fturan Suriye \u201cmuhalefeti\u201dne ev sahipli\u011fi yapan bir merkez konumundad\u0131r. Buradaki muhalefet \u00fcyelerinin, rejimle ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00e7\u0131kar gruplar\u0131n\u0131 temsil etmekte ve sahadaki akt\u00f6rlere ili\u015fkin bir anla\u015fmay\u0131 \u201csatmak\u201d ya da uygulamak i\u00e7in g\u00fcce sahip herhangi bir akt\u00f6rle temas\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

    [3]<\/a> Rus ordusu 1994-1995\u2019de silahl\u0131 isyan\u0131 durdurmak i\u00e7in t\u00fcm y\u0131k\u0131c\u0131 ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl silahlar\u0131 kullanarak Grozni \u015fehrini i\u015fgal etti. Bir\u00e7ok ki\u015fi, Halep\u2019i yeniden ele ge\u00e7irmek i\u00e7in, kar\u015f\u0131 tarafta herhangi bir ayr\u0131m yapmadan ve t\u00fcm silah t\u00fcrlerini kullanarak \u015fehrin g\u00fcney kesiminin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 Grozni\u2019yi emsal g\u00f6stererek uygulanan bir politika oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n

    [4]<\/a> 2015 yaz\u0131nda Omran Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi ve Yerel Y\u00f6netim Konseyleri Birimi (YYKB) taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir ara\u015ft\u0131rmada, 405 yerel konsey ile m\u00fclakat ger\u00e7ekle\u015ftirildi ve y\u00f6netim yap\u0131lar\u0131 soruldu. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ula\u015fabildi\u011fi konseylere dayan\u0131larak ortaya \u00e7\u0131kan veriler, yerel konseylerin y\u00fczde 90 oran\u0131nda faaliyette oldu\u011funu ortaya koyuyor. M\u00fclakat yap\u0131lanlar\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te biri, konsey \u00fcyelerinin yerel se\u00e7im b\u00f6lgesi oylar\u0131 ile \u00fc\u00e7te ikisi ise yerel akt\u00f6rler ve sivil toplumun yerel oybirli\u011fi ile se\u00e7ildi\u011fini belirtti. Bu konseyler, yerel y\u00f6netim, STK\u2019lara faaliyet izni verilmesi, altyap\u0131lar\u0131n in\u015fas\u0131, yerel g\u00fcvenlik, sivil savunma faaliyetleri (Beyaz Kaskl\u0131lar yerel konseylerce ba\u015flat\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma idi), e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k hizmetleri de d\u00e2hil olmak \u00fczere yerel sakinlere temel hizmetler sa\u011flamakla g\u00f6revlidir.<\/p>\n

    [5]<\/a> Kent ve k\u00f6y temsiliyeti seviyesinde 76 yerel konseyin bulundu\u011fu ve yerel konseyler ve silahl\u0131 muhalif gruplar aras\u0131ndaki anla\u015fman\u0131n yerel konseyler taraf\u0131ndan y\u00f6netildi\u011fi b\u00f6lgelerde ve b\u00f6ylece Nusra\u2019ya \u00e7ok az alan a\u00e7\u0131lan g\u00fcney cephesi buna bir \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir. Ba\u015fka \u00f6rnekler ise Daraya (\u015eam\u2019\u0131n bir banliy\u00f6s\u00fc) ve Maarat el Numan (\u0130dlib) olabilir.<\/p>\n

    [6]<\/a> Halep\u2019teki Omran Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi Enformasyon Birimi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 el Nuceba \u015eii Milisleri\u2019nden \u00e7ok say\u0131da sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n cepheye y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sahadaki emir komuta kontrol\u00fcn\u00fcn az say\u0131da Suriye Ordusu subay\u0131n\u0131n yan\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 \u0130ranl\u0131 milislerde oldu\u011funu rapor etti. Bkz. http:\/\/edition.cnn.com\/2016\/12\/12\/middleeast\/syria-analysis-tim-lister\/<\/a><\/p>\n

    [7]<\/a> El Kuseyr\u2019de asker olarak g\u00f6rev yapan, buran\u0131n d\u00fc\u015fmesinin ard\u0131ndan g\u00f6nderildi\u011fi Deyrizor\u2019da ordudan firar eden Muhammed (Humuslu ve as\u0131l ad\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 istemedi), kendisi ile 25 A\u011fustos 2016\u2019da yap\u0131lan m\u00fclakatta, Hizbullah subaylar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde olan askeri operasyon odalar\u0131nda operasyon planlamas\u0131 s\u0131ras\u0131nda Suriyeli Alevi subaylar\u0131n odada bulunmas\u0131na izin verilmedi\u011fi, ayr\u0131ca Hizbullah subaylar\u0131n\u0131n yemeden \u00f6nce pi\u015firilen yemeklerin zorla bu subaylara tatt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

    [8]<\/a> Omran Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi Enformasyon Birimi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ve rejime destek veren yabanc\u0131 militanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 ve e\u011fitim yerlerini g\u00f6steren yay\u0131nlanmam\u0131\u015f harita. 25 Kas\u0131m 2016.<\/p>\n<\/div>

    <\/div><\/div><\/div>
    <\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Halep\u2019in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc Suriye\u2019de muhalefet i\u00e7in bir son de\u011fil de Rusya\u2019n\u0131n b\u00f6lgesel m\u00fcttefikleri taraf\u0131ndan kontrol edilen etki alan\u0131n\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak ve sonras\u0131nda kendi siyasi ge\u00e7i\u015f tezah\u00fcr\u00fc i\u00e7inde bir siyasi yol olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi bir hamlenin ba\u015flang\u0131c\u0131 olabilir.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":48,"featured_media":9733,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mo_disable_npp":"","ngg_post_thumbnail":0},"categories":[361],"tags":[],"asf_pub_issue":[10305,10319],"asf_pub_region":[10321],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9731"}],"collection":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/48"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9731"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9731\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23901,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9731\/revisions\/23901"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9731"},{"taxonomy":"asf_pub_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/asf_pub_issue?post=9731"},{"taxonomy":"asf_pub_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/research.sharqforum.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/asf_pub_region?post=9731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}